Πρωτοπορία - Βιβλία , περιοδικά , κόμικς
  Ο λογαριασμός μου |  Η Βιβλιοθήκη μου  |   Το Καλάθι μου  |  Ολοκλήρωση αγοράς 
Σύνθετη αναζήτηση   Δημοφιλείς Αναζητήσεις
 
  ΑΡΧΗ  |  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ  |  ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ  |  ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ  |  ΕΠΑΝΑΓΟΡΑ (pdf)  |  ΝΕΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ  |  NEWSLETTER  |  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
20FreeDelivery20181118
 
Safe Redirect to Eurobank
 
Κατάλογος
 
 
Νέες Εκδόσεις Περισσότερα
 
Βρισκόμαστε εδώ: Σημειώσεις για τη ζωή στον πλανήτη Γη
Βρισκόμαστε εδώ: Σημειώσεις για τη ζωή στον πλανήτη Γη
13,41€
 
Ασφάλεια
 


Safe redirect to Eurobank
 
Αρχή » Θέματα » Λεξικά » Ελληνικά λεξικά » Presto o tardi
 
Presto o tardi
Presto o tardi
Το λεξικάκι που... παίζει με τον θάνατο
Συγγραφείς:   Νίκος Πλατής
 
Θέμα:  Ελληνικά λεξικά
Εκδότης: Νεφέλη
Σελίδες:  237
Ημ. Έκδοσης: 01/12/2011
11,70€
Τιμή Πρωτοπορίας
Τιμή Εκδότη: 18,00€
Έκπτωση: 35%
 
Κριτικές
Γράψτε μια νέα κριτική
Διαθεσιμότητα στα
βιβλιοπωλεία μας
Αθήνα: Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες
Θεσσαλονίκη: Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες
Πάτρα: Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες
Περιγραφή:
Το "Presto o tardi" είναι ένα θεματικό λεξικό, όπου με το ξεχωριστό του στυλ ο γνωστός συγγραφέας ("Μπαχαρικό Λεξικό", "Κάμα Τσούχτρα", "Ουαλικό Λεξικό του Σεξ", "Black Out / Το Μαύρο Λεξικό", "Αθωνικό Λεξικό", κ.ά.) προσεγγίζει τον θάνατο με τρυφερό, γλυκόπικρο και χιουμοριστικό τρόπο. Περιλαμβάνει εκατοντάδες λήμματα και σπάνιες εικόνες (αρκετές από τις οποίες είναι έγχρωμες).

Στο νέο του βιβλίο ο Νίκος Πλατής υιοθετώντας τη ρήση πως το "να πεθαίνεις είναι μια τέχνη, όπως κάθε τι άλλο", ταυτίζεται (απόλυτα, όμως) με τη σχετικά... αισιόδοξη (και πάντα επίκαιρη) άποψη "Περί θανάτου" του Επίκουρου: "[...] Κανένας δεν καταλήγει στο βάραθρο και στα σκοτεινά Τάρταρα: χρειάζεται η ύλη σου για ν αναπτυχθούν οι νέες γενιές, που κι αυτές θα σ ακολουθήσουν σαν κλείσει ο κύκλος της ζωής τους. Το ίδιο κι εκείνες που ζήσαν πριν από σένα κι έχουν ήδη χαθεί ή χάνονται. Έτσι λοιπόν αδιάκοπα γεννιέται το νέο από το παλιό· η ζωή δεν δίνεται σε κανένα ως ιδιοκτησία - δίνεται για προσωρινή χρήση [...]".

ακαριαίος θάνατος (Γεν.). Ο θάνατος της στιγμής. Ίσως, ο καλύτερος θάνατος. Αιφνίδιος, πέραν του δέοντος ταχύς, χωρίς την πνιγηρή αγωνία της συνεχούς φθοράς,
τον ξεπεσμό του γήρατος. Ένα μοιραίο, καρδιακό, επεισόδιο, λόγου χάρη, την ώρα που κοιμάμαι τον… ύπνο του δικαίου (αλλά και το να περπατώ με βροχή κι ανοιχτή ομπρέλα, ας πούμε, στην Πανεπιστημίου και στο ύψος του ξενοδοχείου Τιτάνια να μου έρθει κατακέφαλα –από… ελεύθερη πτώση– η κεντρική μονάδα κλιματιστικού που ξέφυγε από τον γερανό μεταφοράς· οι οικείοι μου θα με αναγνωρίσουν, ίσως, από την ξύλινη
λαβή της ομπρέλας και τις πράσινες, διαφανείς μέντες που συνηθίζω να έχω στις τσέπες του μπουφάν μου, το χιλιοδαγκωμένο μολυβάκι και τα αποξηραμένα φυλλαράκια της δάφνης· ίσως, πάλι, και να μην αναγνωρίσει το πτώμα μου ουδείς, να είμαι τόσο… φλατ, που η μόνη ένδειξη της ύπαρξής μου να είναι ένας, κάπως, σκούρος
λεκές στις πλάκες του πεζοδρομίου, δεν με απασχολεί ουδόλως όμως…). Συνών.: αιφνίδιος θάνατος. Εν τέλει, και η ζωή μας δεν είναι σαν μία…
σύμβαση αορίστου χρόνου;

αόριστος, ο (Γλωσ.). Όποιος δεν έχει προσδιορισμένα όρια (όπως μια σύμβαση αορίστου χρόνου, λόγου χάρη), ο ασαφής, ο αβέβαιος εν γένει. Ως ρηματικός χρόνος, ο αόριστος φανερώνει πως το σημαινόμενο από το ρήμα ήδη έχει αμετάκλητα συμβεί, τοποθετεί δηλαδή το συμβάν, το όποιο γεγονός, στο (κοντινό ή απώτερο) παρελθόν· διά τούτο και ο αόριστος είναι ο χρόνος που αρμόζει στους
επιτάφιους (επικήδειους) λόγους, στις νεκρολογίες: γεννήθηκε, σπούδασε, αποφοίτησε, ερωτεύτηκε, νυμφεύτηκε, εργάστηκε επί σειρά ετών, λαδώθηκε από τη Siemens, ταξίδεψε, πίστεψε, αγόρασε μετοχές κι ένα τζιπ πολυτελείας χρώματος φαιού, απεβίωσε: «Παρά το ότι ονομάζεται αόριστος ο ρηματικός αυτός χρόνος, στις νεκρολογίες υποδηλώνει το οριστικό και αμετάκλητο τέλος του εκλιπόντος. Υπήρξε… Δεν υπάρχει πια. Έζησε… Δεν ζει πια»

«Απέθαν’ η πεθερά μου, κ’ επλάτυν’ η γωνιά μου» (Παροιμ.). Δημώδης ρήση αναφερόμενη εις τους από τινός δυστυχήματος ή στενοχωρίας ελευθερωθέντας. Ο άγνωστος «εφευρέτης» αυτής της παροιμίας πρέπει να έζησε τη φοβερή εκείνη εποχή που συχνωτίζονταν στο ίδιο δωμάτιο πολλοί και διάφοροι συγγενείς κάθε ηλικίας και…
αναμετρήματος (αντρόγυνο, παιδιά, πεθερικά κ.λπ.), το «Απέθαν’ η πεθερά μου, κ’ επλάτυν’ η γωνιά μου» το εκστόμισε αυθορμήτως, μάλλον, ανακουφισμένος που…
επιτέλους μεγάλωσε λίγο ο χώρος του (αγνοώντας, προφανώς, πως η ρήση του θα μείνει παροιμιώδης). Δεν υπάρχει… λαογραφικό, ιστορικό, προηγούμενο μομιοποίησης πεθεράς...

οδός Ευ(α)θανασίας (Θαν. Γεωγρ.). Έτσι λεγόταν, στα 1936- 1937, τμήμα της (σημερινής) οδού Σπύρου Πάτση (κοντά στον Άγιο Βασίλειο), ένας δρομίσκος μετά τον Κεραμεικό. Θα σας πω τον λόγο που ονομάστηκε έτσι τούτη η οδός, αλλά μην τον πιστέψετε και… πολύ (ενδέχεται να είναι και… νοσηρό πλάσμα της φαντασίας μου): ήταν στον δρόμο αυτό ευώνυμο, λαϊκό, μπουρδελάκι μιας Σμυρνιάς
και μιας Βολιώτισσας κυρίας, της Εύας και της Αθανασίας.
Σχετική προς την οδό Ευ(α)θανασίας ερωτογραφία του Jean Dubuffet (1949).
το τέλος του κόσμου (Εσχατ.). Το προφανές. Ο κόσμος μας κάποτε θα αφανιστεί, είναι τόσο προφανές, ο Επίκουρος μας εξηγεί και το γιατί ακριβώς: «[…] αφού της γης το σώμα και οι ανάλαφρες πνοές του αέρα και το νερό και της φωτιάς η θέρμη (που όπως φαίνεται συνθέτουν το άθροισμα των πραγμάτων), είναι όλα από ύλη που γεννιέται και πεθαίνει, θα πρέπει να εικάσουμε πως και του κόσμου ολάκερου η φύση είναι ίδια: όταν βλέπουμε ένα πράγμα που τα μέρη και τα μέλη του είναι από ύλη που γεννιέται και πεθαίνει, καταλαβαίνουμε ταυτόχρονα πως και το ίδιο το πράγμα έχει γεννηθεί και πρόκειται να πεθάνει» (Λουκρ.). Δεν είναι απαραίτητο, βέβαια, να επέλθει αυτό (το τέλος του κόσμου δηλαδή) με εκρηκτικό τρόπο, η μεμψιμοιρία έχει κι αυτή
την καταστροφική αξία της, μην την υποτιμάτε καθόλου: «Το μέρος του έδινε την εντύπωση ότι είχε έρθει πρόωρα το τέλος του κόσμου, και ότι δεν είχε εκδηλωθεί με έκρηξη αλλά με ένα κλαψούρισμα» (Μακ Κρέρι). Εγώ, πάντως, αν μου μέλλεται να ζήσω το τέλος του κόσμου, θα ήθελα να παραμείνω απαθής στο μπαλκόνι μου, κι αντί να τρέχω εδώ κι εκεί στα τυφλά με τα έξαλλα πλήθη, να περιμένω να δω στον ουρανό αυτή την… έκρηξη πυροτεχνημάτων, ως ένα μονάκριβο υπερθέαμα και μόνο… Βλ. κ. λ. «Για τη Φύση των Πραγμάτων» και «Τετέλεσται!»
Κριτικές
Μικέλα Χαρτουλάρη 5 από 5 αστέρια! 19/04/2012
ΒΙΒΛΙΟΔΡΟΜΙΟ
Παρασκευή, 13 Απριλίου 2012

Το σκοτεινό λεξικό του Πλατή
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Της Μικέλας Χαρτουλάρη

Μπορείς να γελάς με τον θάνατο; Οχι. Μπορείς όμως
να τον αναστοχάζεσαι, μπορείς να τον ξορκίζεις,
μπορείς και να του δώσεις νόημα, όπως έκανε πέρυσι
ο Τυνήσιος που αυτοπυρπολήθηκε και έγινε το
σύμβολο της αναγκαιότητας να ανατραπούν τα ανελεύθερα
αραβικά καθεστώτα• όπως κάνουν τελευταία οι
μοναχοί του Θιβέτ• όπως έκανε ο Δημήτρης Χριστούλας,
υπογραμμίζοντας με την αυτοκτονία του την απόγνωση
της ελληνικής κοινωνίας μπροστά στη διαχείριση
της κρίσης. Μπορείς επίσης να εμποδίσεις τον
θάνατο να γίνει έμμονη ιδέα που μας αδρανοποιεί.
Και, ναι, κάποιες φορές μπορείς να νικήσεις τον
φόβο του και να προσφέρεις παρηγοριά, δραστηριοποιώντας
τον μηχανισμό του γέλιου. Αυτό κάνει σε τούτη
την ερεβώδη εποχή, σε τούτες τις ημέρες των παθών,
ο Νίκος Πλατής με το καινούργιο θεματικό λεξικό
του που... παίζει με το ταμπού του θανάτου.
Το βιβλίο έχει τον φιλοσοφικό τίτλο «Presto o tardi»
(εκδ. Νεφέλη), ο οποίος παραπέμπει στο αναπότρεπτο
τέλος που έρχεται «αργά ή γρήγορα». Και στο εξώφυλλο
ένα σκίτσο δίνει τον τόνο, με έξι χιονανθρώπους
οι οποίοι κηδεύουν τον φίλο τους που... έχει λιώσει,
μεταφέροντάς τον όχι σε φέρετρο αλλά σε κουβά!
Από εκεί και πέρα αρχίζει μια πρωτότυπη περιπέτεια
για τον αναγνώστη, ο οποίος από περιέργεια στην
αρχή διαβάζει το ένα αναπάντεχο λήμμα μετά το
άλλο, βλέποντας στο ενδιάμεσο τρελές εικόνες,
και όσο προχωρεί δεν μπορεί να αφήσει το βιβλίο
από τα χέρια του. Το έχει εφαρμόσει πολλές φορές
αυτό το κλειδί ο 60χρονος σήμερα συγγραφέας. Πειραιώτης
με σπουδές αρχιτεκτονικής στο ενεργητικό του,
με επιτυχημένη καριέρα στη διαφήμιση και έμφυτη
αίσθηση του χιούμορ, έγινε «χιτ» κυκλοφορώντας
το 1982 τον απόλυτο οδηγό του αντεργκράουντ - το
εξαντλημένο σήμερα «Κάμα Τσούχτρα». Και το 1999
εισήγαγε τα θεματικά λεξικά ως λογοτεχνικό είδος
που αποτυπώνει και ταυτόχρονα σχολιάζει την
κουλτούρα και τη νοοτροπία μας. Πρώτο το παρεμβατικό
«Μαύρο λεξικό», έπειτα το «Αθωνικό», το «Μπαχαρικό
λεξικό» που έγινε μπεστ σέλερ, το ξεκαρδιστικό
και... επιμορφωτικό «Ουαλικό λεξικό του σεξ»
και το «Γατικό λεξικό».
Σήμερα, πατώντας όπως πάντα σε μια λεπτομερή
και τεκμηριωμένη εγκυκλοπαιδική πληροφόρηση,
ο Πλατής συνθέτει ένα κοινωνιολογικό σχόλιο
στον θάνατο, όπως τον αντιλαμβανόμαστε και τον
διαχειριζόμαστε στη σύγχρονη πραγματικότητα.
Το υλικό του είναι εικόνες και λήμματα λαογραφικά,
θρησκειολογικά (χριστιανικά και μη), εσχατολογικά,
ιστορικά, λογοτεχνικά, κινηματογραφικά κ.ά. ελληνικού
και οικουμενικού ενδιαφέροντος, χιουμοριστικά,
σαρκαστικά ή μελό, που εναλλάσσονται μεταξύ
τους για να φωτίσουν εντέλει από την ανάποδη
τον τρόπο με τον οποίο ζούμε. Ολο το βιβλίο προχωρεί
με τη μέθοδο του κρύο - ζέστη, από το πρώτο λήμμα
για το «Αθάνατο νερό», που δεν παρουσιάζεται
ως πολύ δελεαστική λύση όταν όλοι οι αγαπημένοι
μας έχουν γίνει στάχτη, έως το τελευταίο «Ως
όναρ» για τον άνθρωπο που διαλύεται σαν λουλούδι
και σαν όνειρο, σύμφωνα με τον Ιωάννη Δαμασκηνό.
Ανοίγει με τη φωτογραφία της τουριστικής αγγελίας
στον Αχέροντα για κρουαζιέρα στον Αδη «με 5 μόνο
ευρώ», αλλά στέκεται και σε εκείνη του Κέσελ
με τους ξύλινους σταυρούς για τους αντάρτες-θύματα
από τα αντίποινα των Γερμανών. Ανάμεσά τους ξεδιπλώνονται
μίνι ιστορίες για τους «βρικόλακες» ή για το
«χαρμάνκιοϊ», το ινδικό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης,
για το «υγρό ταρίχευσης», για τη «γέφυρα Κωλαινκούρ»
που διασχίζει το νεκροταφείο της Μονμάρτρης
ή για την έκφραση «ορφανός γονιός» που προσπαθεί
να χωρέσει την απόλυτη οδύνη εκείνων που έχασαν
τα παιδιά τους, «αφού δεν υπάρχει λέξη σε καμία
γλώσσα» για την περίπτωσή τους...

…και το δύσκολο χιούμορ με τον θάνατο
Το πιο δύσκολο κεφάλαιο αυτού του βιβλίου είναι
το χιούμορ, η σάτιρα, το καλαμπούρι, ο σαρκασμός,
το «παιχνίδι» δηλαδή με τον θάνατο. Εδώ, ο Πλατής
παίρνει άριστα! Επιστρατεύει τον Γκρούσο Μαρξ
(«Ή αυτός ο άνθρωπος είναι νεκρός ή το ρολόι μου
σταμάτησε») και τον Ντίνο Ηλιόπουλο («κουνήσου
απ' τη θέση σου, χριστιανέ μου!»), τον Γιάννη Μαρή
ή τον Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα, κεφαλονίτικες
παροιμίες, γαλλικές εκφράσεις, γελοιογραφίες
του Κώστα Μητρόπουλου κ.ο.κ. Και βρίσκει τον σωστό
τόνο: ούτε πληγώνει με το γέλιο τον πονεμένο
ούτε κοροϊδεύει τον απελπισμένο.
Στο λήμμα «Μπισκότα σοκολάτας» μας μεταφέρει
στο 1979 όταν πάει να ζητήσει (την τελευταία) συνέντευξη
από τον Γιάννη Μαρή για το περιοδικό «Αντί» και
ο άρρωστος πια συγγραφέας τού διηγείται ένα
μακάβριο ανέκδοτο. Πρωταγωνιστής ένας 90χρονος
που ενώ αργοπεθαίνει νιώθει τη μυρωδιά από τα
αγαπημένα του μπισκότα, οπότε καταφέρνει να
συρθεί μέχρι την κουζίνα όπου βλέπει τα σχετικά
ταψιά και απλώνει το χέρι του να πάρει ένα, αλλά
τον τσακίζει η γυναίκα του που τον χτυπά κατακέφαλα
με μια σπάτουλα, φωνάζοντας: «Ασ' τα αυτά! Είναι
για την κηδεία!». Χαρακτηριστικό σχόλιο για το
νόημα της ζωής που χάνεται στους τύπους. Εκ διαμέτρου
αντίθετη είναι η προσέγγιση του κορυφαίου ζωγράφου
Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα που χρησιμοποιεί
τη γλώσσα του θανάτου για να γιορτάσει την ερωτική
πράξη, με έναν σόκιν ελληνορθόδοξο γρίφο: «Νεκρός
ιδών τον τάφον ανεστήθη/ αναστηθείς εισήλθεν
του τάφου/ εισελθών του τάφου εδάκρυσεν/ δακρύσας
εξήλθεν του τάφου/ και εξελθών του τάφου, απέθανεν.
Τι είναι;».
«Δεν διακατέχομαι από τον φόβο του θανάτου μου»,
μου εξήγησε ο Πλατής. «Η αίσθηση την αναχώρησης
με κάνει πιο ουσιαστικό και ικανό να χαίρομαι
κάθε τι μικρό γύρω μου».

Αυτόχειρες
«Αυτοκτονία», «αυτοκτονώ», «αυτόχειρας», «αυτοχειρία»,
και «ινσουλίνη». Πέντε λήμματα περιέλαβε σε
ανύποπτο χρόνο στο Λεξικό του ο Πλατής, για το
γεγονός τούτων των ημερών στην προεκλογική Ελλάδα.
Γεγονός που πέρα απ' όλα αποκάλυψε τον πανικό
και τον κυνισμό μιας μερίδας συμπολιτών μας
απέναντι στον πολιτικοκοινωνικό συμβολισμό
του αυτόβουλου θανάτου. Ο Πλατής μού εξομολογήθηκε
πως δεν το βρίσκει σωστό να πεθαίνει κανείς συνθηματολογώντας.
Ωστόσο με το «Presto o Tardi» βάζει φρένο σε όσους χλευάζουν
σήμερα τους ολοένα και περισσότερους αυτόχειρες
λόγω κρίσης, καθώς ορίζει την αυτοκτονία ως «πράξη
που αντιμάχεται τον όποιο εξευτελισμό». Παραπέμπει
μάλιστα στον βρετανό συγγραφέα Ντέιβιντ Λοτζ
που σχολιάζει: «Πόσο ηρωικό να μπορείς να σβήσεις
τη ματαιοδοξία σου μέχρι του σημείου να ομολογήσεις
ότι το παιχνίδι σού φαίνεται πολύ δύσκολο…».
Σ' αυτό το λεξικό δεν θα βρει κανείς τους κοινούς
τόπους. Δεν θα διαβάσει για τους καλούς χριστιανούς
που αρνούνται να κηδέψουν τους αυτόχειρες ούτε
για τους διάσημους αυτόχειρες. Ο Πλατής προτιμά
να σηκώσει το χαλί και να μας δείξει πόσο υποκριτική
είναι η σύγχρονη κοινωνία, αφού μας προσφέρει
όχι μόνο τους λόγους, αλλά και τους τρόπους για
να αφανιστούμε. Αρκεί, λέει, μια μεγάλη δόση της
ορμόνης ινσουλίνης που πωλείται στα φαρμακεία
χωρίς να χρειάζεται ιατρική συνταγή… Να γιατί
το μαύρο χιούμορ του μας αφυπνίζει!
Περισσότερα...
Βιβλία που είδατε
 

 
 
Οι απόψεις ενός κλόουν
 
Bestsellers
 
Ναπολέων και Ασημίνα. Το άλλο μου μισώ
Φοβού τους Δαναούς
Ήρεμη δύναμη
Χίλιες ανάσες (Δεμένο)
Η χαμένη αναγνώστρια
Πειραιάς βαθύς
Ζαχαρίας ο κυνικός
Κουτσό
Το τανγκό του Σατανά
Έχε γεια γαμημένε κόσμε
Τα 20 πρώτα (15ημέρου)
Τα πρώτα των 12 μηνών
Τα πρώτα των 36 μηνών
Παιδικά ευπώλητα βιβλία
 
 
1. Εκδόσεις αποκλειστικά!
 
Αποστολή σε φίλο
 
 
Αποστολή στοιχείων βιβλίου σε φίλο σας