Πρωτοπορία - Βιβλία , περιοδικά , κόμικς
  Ο λογαριασμός μου |  Η Βιβλιοθήκη μου  |   Το Καλάθι μου  |  Ολοκλήρωση αγοράς 
Σύνθετη αναζήτηση   Δημοφιλείς Αναζητήσεις
 
  ΑΡΧΗ  |  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ  |  ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ  |  ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ  |  ΕΠΑΝΑΓΟΡΑ (pdf)  |  ΝΕΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ  |  NEWSLETTER  |  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
20FreeDelivery20171022
 
2hand
 
Κατάλογος
 
 
Νέες Εκδόσεις Περισσότερα
 
Ένας κόσμος χωρίς τέλος
Ένας κόσμος χωρίς τέλος
15,54€
 
Ασφάλεια
 


Safe redirect to Eurobank
 
Αρχή » Θέματα » Λογοτεχνία » Ξένη πεζογραφία » Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης
 
Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης
Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης
Συγγραφείς:   Τζ. Ντ. Σάλιντζερ
 
Θέμα:  Ξένη πεζογραφία
Εκδότης: Γράμματα
Μετάφραση:  Τζένη Μαστοράκη
Σελίδες:  271
Ημ. Έκδοσης: 01/01/2014
12,96€
Τιμή Πρωτοπορίας
Τιμή Εκδότη: 14,40€
Έκπτωση: 10%
 
Κριτικές
Γράψτε μια νέα κριτική
Διαθεσιμότητα στα
βιβλιοπωλεία μας
Αθήνα: Άμεσα διαθέσιμο
Θεσσαλονίκη: Άμεσα διαθέσιμο
Πάτρα: Άμεσα διαθέσιμο
Περιγραφή:
ΤΖΕΝΗ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ
Δεν πουλάει επανάσταση

«Ο «Φύλακας στη σίκαλη» κλείνει τα 59, αλλά δεν το δείχνει καθόλου: δεν έχει γεράσει ούτε μία ώρα από τα δεκαεννιά μου που τον πρωτοδιάβασα και πέρασαν στο μεταξύ 42 χρόνια.

Ο Χόλντεν Κόλφιλντ δεν είναι εύκολη περίπτωση. Δεν σου επιτρέπει να τον συμπονέσεις, δεν θέλει να τον αγαπήσεις, να τον κάνεις φίλο σου, να ταυτιστείς μαζί του έστω: είναι αδιαπέραστη η ερημιά του. Βλέπει τον κόσμο σαν αμείλικτος τριαντάρης, αλλά εκφράζεται με λεξιλόγιο και συντακτικό ενός πιτσιρικά. Δεν πουλάει επανάσταση. Απολύτως τίποτα δεν πουλάει. Απελπίζεται, αλλά δεν το λέει φωναχτά. Παραιτείται, αλλά δεν το κάνει ζήτημα. Εχει απίστευτο μεγαλείο και η απελπισία του και η παραίτησή του. Ισως γι αυτό να έχει αντισταθεί ώς τώρα στις σχολικές αναλύσεις των αμερικανόπαιδων, στην άρνηση και στη λατρεία, στην παθολογία των φανατικών του και -προπάντων- στον χρόνο: γιατί μιλάει σε ό,τι πιο απελπισμένο έχουμε όλοι μέσα μας.

Ο Χόλντεν, ένας κυνηγός (ελέω καπέλου), έχει καταδικαστεί να παραδέρνει μέσα στον ασφυκτικό χρόνο ενός βιβλίου: δυο μέρες και τρεις νύχτες. Ο Σάλιντζερ, ένας κυνηγημένος, είχε καταδικαστεί να παραδέρνει μισόν αιώνα, μέρα νύχτα, μέσα στους δικούς του τοίχους, που ποτέ δεν τον προστάτεψαν αρκετά. Πάντα τους σκέφτομαι σαν ένα αυτούς τους δυο.

Στη λίστα με τους δημοφιλέστερους φανταστικούς ήρωες από τις αρχές του εικοστού αιώνα μέχρι σήμερα, ο Χόλντεν κρατάει σταθερά τη δεύτερη θέση στις προτιμήσεις του κοινού. Εκεί θα τον έβαζα κι εγώ. Και στην πρώτη πρώτη, τον Σάλιντζερ. Γιατί κι αυτός, με τον καιρό, ένας φανταστικός ήρωας έγινε. Και όχι μόνο για μένα».


Διαβάστε το πρώτο κεφάλαιο:

ΑΜΑ ΜΙΛΑΤΕ ΣΟΒΑΡΑ πως θέλετε να σας τα πω, εντάξει τώρα, εσείς θα περιμένετε μήπως αρχίσω να σας λέω έτσι κάνα πού γεννήθηκα, και τι σκατά που θα ’τανε τα παιδικά μου χρόνια, κι όσα ξερωγώ τι άλλα είχανε κάνει οι δικοί μου πριν με κάνουνε κι εμένα, κι ένα κάρο μαβλακείες, που ούτε Δαβίδ Κόπερφηλντ –μόνο που, για να πω και την αλήθεια αλήθεια μου άμα θέλετε, εγώ δεν έχω όρεξη για τέτοια. Πρώτο και κύριο, είναι βαρεμάρα, και δεύτερο είναι κι οι δικοί μου, που θα κόβανε από καναδυοτρείς φορές τις φλέβες τους άμα θα πήγαινα να μπω στα πιο προσωπικά τους. Παρεξηγιούνται και με το παραμικρό αυτοί, κι ακόμα πιο ειδικότερα ο πατέρας μου. Καλοί είναι ξερωγώ οι άνθρωποι, δε λέω, αλλά έχουνε κι ένα παρεξηγησιάρικο, που άσ’ το να πάει στο διάολο. Κι εντάξει πάντως, δε θα κάτσω να σας πω και τίποτα αυτοκωλοβιογραφίες και δε συμμαζεύεται. Θα πω, έτσι σκέτα, τι τρελοκομείο που έγινε κοντά στα περσινά Χριστούγεννα, κι ύστερα κλάταρα και κάπως αρκετά, κι έπρεπε νά ’ρθω εδώ για να κουλάρω. Λέω, ας πούμε, τα ίδια έχω πει και του Ντι Μπι, που είναι κι αδερφός μου ξερωγώ. Και μένει και στο Χόλυγουντ. Δεν είναι και πολύ μακριά απ’ αυτή την ξεφτιλοκατάσταση εδωπέρα, και βασικά πετιέται και με βλέπει κάθε σαββατοκύριακο, στο πιο σχεδόν. Και θα με πάει και σπίτι με το αμάξι του, άμα θα είναι για να πάω σπίτι μου, μπορεί τον άλλο μήνα. Ολόκληρη Τζάγκουαρ έχει πάρει. Εγγλέζικο εργαλείο, θα πιάνει και διακόσα μίλια την ώρα. Το πλήρωσε κι ένα σκασμό, στο παραλίγο τέσσερα χιλιάρικα. Αλλά τώρα βγάζει χοντρά λεφτά. Που πριν, δεν έβγαζε. Πιο πριν, τότε που έμενε σ’ εμάς, ήτανε νορμάλ συγγραφέας. Είχε γράψει και κάτι διηγήματα, ένα πολύ φοβερό βιβλίο, Το απόρρητο χρυσόψαρο, άμα δεν τον έχετε υπόψη σας. Το πιο καλύτερό μου εκειπέρα μέσα ήτανε «Το απόρρητο χρυσόψαρο». Με τον πιτσιρικά που, λέει, δεν άφηνε τους άλλους ούτε να κοιτάνε το χρυσόψαρό του, γιατί το ’χε αγοράσει με τελείως δικά του λεφτά. Μιλάμε, λιώμα μ’ έκανε. Και τώρα πάει, αυτός ο Ντι Μπι: πόρνη στο Χόλυγουντ. Εγώ, αν έχω ένα που σιχαίνομαι, είναι το σινεμά. Ούτε να μου το αναφέρετε ποτέ.

Από κει που θέλω ν’ αρχίσω να σας λέω, είναι η μέρα που έφυγα από το Πένσι. Αυτό τo Πένσι είναι σχολείο στην Πενσυλβάνια, στο Έιγκερσταουν. Ιδιωτικό. Κάπου μπορεί να το ’χετε ακουστά. Εκτός αν είδατε και τίποτα διαφημίσεις τελοσπάντων. Πρέπει να το διαφημίζουνε, να μη σας πω και σε κάνα χιλιάρι περιοδικά, κι έχουνε πάντα ένα τύπο απ’ τους πολύ μουράτους, και πηδάει με τ’ άλογό του ένα φράχτη. Που λες, να πούμε, και στο Πένσι δεν έκανες κι άλλη δουλειά, και μόνο με το πόλο ασχολιόσουνα πρωί και βράδυ. Άσχετο που εγώ δεν είδα εκειπέρα άλογο ούτε για δείγμα, ούτε από μακριά. Και από κάτω απ’ τη φωτογραφία του τύπου με το άλογο, λέει πάντα: «Από το 1888 μέχρι σήμερα, διαπλάθουμε νέους άνδρες με αδαμάντινο χαρακτήρα και πάμφωτη σκέψη». Σιγά τ’ αυγά. Στο Πένσι δε γίνεται καμιά κωλοδιάπλαση παραπάνω από τ’ άλλα σχολεία. Κι ούτε που είχαμε ποτέ κανένανε που να ’τανε και πάμφωτος και αδαμάντινος και ξερωγώ. Που δηλαδή, άντε να ’χαμε δύο παιδιά. Και πολλά λέω. Κι αυτά, μάλλον έτσι ήρθανε στο Πένσι.

Αλλά τελοσπάντων, ήτανε το Σάββατο που παίζαμε με το Σάξον Χωλ. Το ματς με το Σάξον Χωλ ήτανε, και καλά, πολύ μεγάλη ιστορία για το Πένσι, μέσα κι έξω. Ήτανε και το τελευταίο ματς του χρόνου αυτό το ματς, κι άμα δεν κέρδιζε το Πενσουλάκι σου εσένα, έπρεπε, λέει, να πας ν’ αυτοκτονάς ή να κι εγώ δεν ξέρω. Θυμάμαι που κατά τις τρεις εκείνο το απόγεμα είχα βρεθεί τέρμα διαόλου, στην κορφή του Τόμσεν Χιλ, δίπλα σ’ ένα αλλούτερο κανόνι, που το ’χανε κι απ’ το δενξερωπού, κι από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Έβλεπες όλο το γήπεδο από κει πάνω, κι έβλεπες και τις δυο ομάδες που κοπανιόντουσαν αριστερά και δεξιά. Την εξέδρα δεν την έβλεπες και πάρα πολύ τέλεια, όμως τους άκουγες που γκαρίζανε, φοβερά και τρομερά για το Πένσι, αφού εκεί κάτω βασικά, μείον εγώ, ήτανε όλο το σχολείο, και ψόφια και ξεδοντιασμένα για το Σάξον Χωλ, αφού η ξένη ομάδα δεν πολυκουβάλαγε ποτέ δικό της κόσμο.

Στο ματς δεν κατεβαίνανε και τίποτα πολλά κορίτσια. Κορίτσια είχανε το ελεύθερο να φέρνουνε μόνο οι τελειόφοιτοι. Δράμα σχολείο, απ’ όπου και να το πιάσεις. Εγώ ήθελα να ’μαι κάπου, που να βλέπεις και κάνα κορίτσι εκεί γύρω μια στις τόσες, μακάρι και που να ρουφάει τη μύτη του, ή που να ξύνει έτσι κάνα ώμο, ή και που να χασκογελάει έστω, ή να κάτι τελοσπάντων. Η δικιά μου, η Σέλμα Θέρμερ –κόρη του λυκειάρχη ήτανε αυτή— κατέβαινε κάθε τρεις και λίγο στο ματς, αλλά δεν ήτανε και ακριβώς ο τύπος που να σε τρελαίνει από τον πόθο. Μιλάμε πάντως, αρκετά καλή κοπέλα. Μια μέρα στο λεωφορείο του Έιγκερσταουν είχαμε κάτσει δίπλα δίπλα, και ψιλοπιάσαμε και την κουβέντα. Με τη μία τη συμπάθησα. Είχε πάρα πολύ μεγάλη μύτη, και τα νύχια της ήτανε καταφαγωμένα και σα να ’χανε ξεματώσει κιόλας, και φόραγε κι ένα σουτιέν με παραγεμιστά απαυτά, κάτι διαόλους που πετάγανε και βγάζανε μάτι, αλλά ψιλοήτανε και για λύπηση κάπως. Αυτό που μ’ άρεσε, είναι που δε σε πλάκωνε στις παπαριές, πως τι ωραίος τύπος, λέει, που θα ’τανε ο πατέρας της. Μάλλον θα πρέπει να τον είχε καταλάβει τι γλίτσης που ήτανε, τι γνήσιο ιμιτασιόν.

O λόγος που βρισκόμουνα τέρμα για τέρμα εκεί στο Τόμσεν Χιλ, αντί για κάτω στο ματς, είναι πως μόλις που είχαμε γυρίσει από Νέα Υόρκη με την ομάδα της ξιφομαχίας. Εγώ ήμουνα ο μάνατζερ της ομάδας, και καλά. Σκατά μάνατζερ. Είχαμε πάει Νέα Υόρκη εκείνο το πρωί, που θα γινότανε μια φιλική συνάντηση μ’ ένα ξένο σχολείο, το Μακμπέρνι. Μόνο που η συνάντηση δεν έγινε. Ξέχασα όλα μας τα κωλοσύνεργα και τα διάφορά μας και τα κωλοξίφη κάτω στον υπόγειο. Αλλά όχι που έφταιγα και εντελώς. Αφού είχα όλο να σηκώνομαι και να κοιτάω ένα χάρτη εκειπέρα, για να δω πού ήτανε να κατεβούμε. Κι έτσι στο Πένσι ξαναμπαίναμε κατά τις δυόμιση, αντί την ώρα του βραδινού τραπεζιού. Στο γυρισμό με το τρένο, ολόκληρη η ομάδα μ’ έβαλε και στο αποδιοπομπαίο μου, σ’ ολόκληρη τη διαδρομή. Που είχε λίγο και την πλάκα του, δε λέω.

Ο άλλος λόγος που δεν είχα κατεβεί κάτω στο ματς, είναι που πήγαινα να πω κανένα αντίο στο μπαρμπα-Σπένσερ που μας έκανε ιστορία. Κάτι σε γρίπη είχε πάθει, κι έλεγα πως μάλλον δε θα τον ξανάβλεπα ώσπου να ξεκινήσουνε οι διακοπές των Χριστουγέννων. Και μου ’χε στείλει μέχρι και σημείωμα, πως να με δει πριν φύγω για το σπίτι μου. Το ’ξερε ότι δε θα ξαναγύρναγα στο Πένσι.

Αυτό, εντάξει, ξέχασα να σας το πω. Εμένα μ’ είχανε σουτάρει. Μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων δε θα ξαναγύρναγα, λόγωπου έπεφτα σε τέσσερα μαθήματα και που δεν έλεγα να ξερωγώ και να συμμορφωθώ. Μου ’χανε κάνει σύσταση πολλές φορές, πως να κοιτάξω να συμμορφωθώ –και πιο ειδικότερα στη μέση του τριμήνου, τότε που φέρανε και τους δικούς μου για συμβουλιάκι με το μπαρμπα-Θέρμερ— αλλά εγώ δε συμμορφώθηκα. Κι έπεσε η έξωση. Στο Πένσι πέφτουνε όλο εξώσεις κάθε τρεις και λίγο. Μιλάμε, έχει και πολύ ακαδημαϊκό επίπεδο, αυτό το Πένσι. Αλλά, πάρα πολύ.

Και τελοσπάντων ήτανε Δεκέμβρης ξερωγώ, κι είχε κι ένα ψοφόκρυο του κερατά, και πιο πολύ εκεί πάνω, τέρμα στο βλαμμένο το λόφο. Kι εγώ φόραγα στο τελείως σκέτο μου μια καμπαρντίνα ντουμπλουφάς, κι ούτε καθόλου γάντια ούτε τίποτα. Από την προηγούμενη βδομάδα πριν απ’ όλ’ αυτά, μου ’χανε φάει μέσ’ απ’ το δωμάτιό μου το καμηλό μου το παλτό, κι είχα στις τσέπες και τα ξερωγώ μου, και τα γάντια με τη γούνα. Αλλά, το Πένσι ήτανε και τίγκα στα λαμόγια. Είχε του κόσμου τα διάφορα παιδιά από κάτι πάρα πολύ πλούσιες οικογένειες εκειπέρα, αλλά όμως τα λαμόγια, λαμόγια. Όσο πιο ακριβό το σχολείο, τόσο και πιο λαμόγια μαζεύει –σοβαρά σάς το λέω. Και τελοσπάντων, δίπλα στο αλλούτερο κανόνι ήμουνα, και χάζευα κάτω το ματς και μου ’χε πέσει ο κώλος απ’ το κρύο. Μόνο που εγώ δεν πολυπρόσεχα το ματς. Στο βάθος βάθος, γι’ άλλο είχα ξεμείνει εκεί πάνω, κι ήτανε που περίμενα μήπως και νιώσω κάτι σαν αντίο. Λέω, ας πούμε, αφού κι από σχολεία έχω φύγει, κι από αλλού, κι ούτε που το ’ξερα πως έφευγα. Και που δεν έχω και πιο σιχαμένο απ’ αυτό. Εμένα δε με νοιάζει αν είναι λυπημένο αντίο ή κακό αντίο, αλλά άμα φεύγω από κάπου, θέλω να το ξέρω πως φεύγω. Άμα δεν το ξέρεις, γίνεσαι ακόμα πιο χάλια.

Ήμουνα πάντως τυχερός. Άξαφνα, κάτι σκέφτηκα, και με βοήθησε, και μου ’δωσε να καταλάβω ότι ξεκουμπιζόμουνα να πάω στο διάολο από κειπέρα. Θυμήθηκα έτσι άξαφνα εκείνη τη φορά, λέμε για μέσα στον Οκτώβρη, που ήμουνα με το Ρόμπερτ Τίτσνερ και τον Πωλ Κάμπελ, και βαράγαμε πάσες με μια μπάλα του ράγκμπι μπροστά στο κτίριο του Ακαδημαϊκού. Καλά παιδιά, και πιο ειδικότερα ο Τίτσνερ. Κόντευε η ώρα για το βραδινό τραπέζι, κι έξω σκοτείνιαζε και κάπως αρκετά, αλλά εμείς, δώσ’ του και βαράγαμε πάσες. Σκοτείνιαζε, σκοτείνιαζε, ούτε τη μπάλα δε βλέπαμε πια, κι εμείς, εκεί, κάναμε ό,τι κάναμε και δε λέγαμε να τα παρατήσουμε. Που τελικά τα παρατήσαμε όμως, με το ζόρι. Ήτανε αυτός κύριος Ζαμβέζιος εκειπέρα, που τον είχαμε βιολογία, κι έβγαλε το κεφάλι του σ’ ένα παράθυρο στο Ακαδημαϊκό, και μας είπε πως να ξαναπάμε στους κοιτώνες και να ετοιμαστούμε για το δείπνο. Και τελοσπάντων, μόλις θυμηθώ κανένα τέτοιο, το βρίσκω το αντίο που χρειάζομαι –τουλάχιστον τις πιο πολλές φορές, το βρίσκω. Και με το που το βρήκα, έκανα μεταβολή κι άρχισα και κατέβαινα φουλάρα από την άλλη μεριά του λόφου, για το σπίτι του μπαρμπα-Σπένσερ. Δεν έμενε μέσα στο σχολείο αυτός. Έμενε Στρατάρχου Γουέην, στη λεωφόρο.

To πήγα φουλάρα μέχρι την κεντρική πύλη, κι ύστερα στάθηκα μισό λεπτάκι να ξελαχανιάσω. Εγώ, για να σας πω και την αλήθεια αλήθεια μου, λαχανιάζω και με το τίποτα. Πρώτο και κύριο, αφού καπνίζω σαν τρελός. Που δηλαδή, κάπνιζα. Τώρα μου το κόψανε. Κι ύστερα είναι και το άλλο, που από πέρσι έριξα και μια δεκαπεντάρα πόντους μπόι. Και κάπως έτσι κόντεψα να πάθω φυματίωση, κι ήρθα εδωπέρα κι έκανα τόσα κωλοτσεκάπ και τόσα κωλοδιάφορα. Αλλά από υγεία όμως, είμαι αρκετά καλά.
Και τελοσπάντων, μόλις ξελαχάνιασα, πέρασα τρέχοντας και το μεγάλο δρόμο, το 204. Που είχε πιάσει κι ένα πάγο, κόλαση, και παρατσάκ ο διάολος να ’τρωγα και καμιά γλίστρα. Ούτε κι εγώ δεν ξέρω γιατί έτρεχα –μάλλον γιατί έτσι μου ’ρθε. Κι ύστερα, μόλις πέρασα το δρόμο απέναντι, ένιωσα κάτι, σα να ψιλοεξαφανιζόμουνα σιγά σιγά. Ήτανε κι ένα απόγεμα τελείως παράνοια, με πολύ φοβερό κρύο, κι ούτε που έλεγε να βγει καθόλου κάνας ήλιος, κι ένιωθες να παθαίνεις κάτι σα μια εξαφάνιση κάθε που πέρναγες απέναντι ένα δρόμο.

Πω ρε αδερφάκι μου, πώς πάτησα το κουδούνι με το που έφτασα στο σπίτι του μπαρμπα-Σπένσερ. Είχα ξυλιάσει κανονικά. Τ’ αυτιά μου με πονάγανε, και τα δάχτυλά μου δε μπορούσα ούτε να τα κουνήσω. «Άντε, ντε! Άντε, ντε!» είπα σχεδόν στο φωναχτό. «Ανοίξτε καμιά πόρτα, ντε!» Στο τέλος άνοιξε η γριά, η κυρία Σπένσερ. Από υπηρέτριες και τέτοια, δεν είχανε, και πάντα μόνοι τους ανοίγανε τις πόρτες. Δεν ήτανε και τίποτα λεφτάδες, μιλάμε.

«Χόλντεν!» μου λέει η κυρία Σπένσερ. «Καλώς τονε! Έλα, πουλάκι μου! Πέθανες απ’ το κρύο, ε;» Νομίζω κιόλας πως είχε χαρεί που μ’ έβλεπε. Αφού, εντάξει, μου ’χε μια συμπάθεια. Τουλάχιστον εγώ, έτσι νομίζω.
Πω ρε αδερφάκι μου, πώς όρμησα να μπω εκειπέρα μέσα. «Πώς είσαστε, κυρία Σπένσερ;» της λέω. «Πώς πάει ο κύριος Σπένσερ;»
«Δώ’ μου την καμπαρντίνα σου, πουλάκι μου» μου λέει. Ούτε που μ’ άκουσε που ρώταγα πώς πάει ο κύριος Σπένσερ. Είναι που είχε και μια ψιλοκουφαμάρα κάπως.
Μου κρέμασε την καμπαρντίνα μου στη ντουλάπα του χωλ, κι εγώ έκανα μία πίσω τα μαλλιά μου με το χέρι μου. Κάθε τρεις και λίγο τα κουρεύω πεζοναυτικά, και δεν είναι για πολλά πολλά χτενίσματα. «Πώς είσαστε, κυρία Σπένσερ;» της ξαναλέω, αλλά πιο δυνατά, για να μ’ ακούσει.
«Εγώ καλά είμαι». Έκλεισε την πόρτα της ντουλάπας. «Εσύ πώς είσαι». Από τον τρόπο που με ρώταγε, το ’πιασα με τη μία, ο μπαρμπα-Σπένσερ θα της το ’χε πει πως με σουτάρανε.
«Καλά, ευχαριστώ» της λέω. «Ο κύριος Σπένσερ; Του πέρασε η γρίπη του;»
«Αν του πέρασε; Αχ, βρε Χόλντεν! Αυτός, κάνει σαν –τι να σου πω πια... Στο δωμάτιό του είναι, πουλάκι μου. Έλα. Από δω».
Κριτικές
Λαμπρινή Κουζέλη 5 από 5 αστέρια! 13/04/2014
Τζ. Ντ. Σάλιντζερ: Η ταινία, το βιβλίο και η νέα ελληνική μετάφραση

Με άκρα μυστικότητα ετοιμάστηκαν το ντοκιμαντέρ και το βιβλίο για τη ζωή του

Τζ. Ντ. Σάλιντζερ: Η ταινία, το βιβλίο και η νέα ελληνική μετάφραση

«Φυσάω τον “Φύλακα” να κρυώσει», μου λέει στο τηλέφωνο η Τζένη Μαστοράκη. Από καιρό ξέρουμε ότι η γνωστή ποιήτρια και μεταφράστρια ετοιμάζει νέα μετάφραση του «Φύλακα στη σίκαλη» του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ (1919-2010). Πήρε την απόφαση να ξαναμεταφράσει το θρυλικό μυθιστόρημα του αμερικανού συγγραφέα το 2008, με τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την έκδοση της πρώτης της μετάφρασης. «Οι μεταφράσεις γερνάνε πιο γρήγορα από τα πρωτότυπά τους», εξηγεί. Ολοκλήρωσε τη νέα μετάφραση τον περασμένο χειμώνα. Όπως συνηθίζει, την άφησε κάμποσο διάστημα να «χωνέψει». Απομένει μια τελευταία ανάγνωση και η νέα μετάφραση θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο, από τις εκδόσεις Γράμματα.
Πάντως, όταν με το καλό έρθει η ώρα, μην αναζητήσετε τη νέα μετάφραση με τον τίτλο «Ο φύλακας στη σίκαλη», όπως πρωτοκυκλοφόρησε το 1978 από τις εκδόσεις Επίκουρος. Ο νέος τίτλος είναι εντελώς διαφορετικός. «Ξεκίνησα τη νέα μετάφραση του Σάλιντζερ από το μηδέν και μέσα στο κεφάλι μου είχα δύο ζητούμενα. Το πρώτο ήταν ο τίτλος του βιβλίου», μου είπε η Τζένη Μαστοράκη. «Απαράβατος όρος του Σάλιντζερ, τότε, ήταν να μεταφραστεί κυριολεκτικά, και δεν σήκωνε συζήτηση γι’ αυτό, γιατί ήταν, όπως έμαθα πολύ αργότερα, έξαλλος με τους Γάλλους που έκαναν τον “Catcher” του “σκασιάρχη” («L’attrape-coeurs»). Ύστερα από απανωτές διαπραγματεύσεις του Γιώργου Βαμβαλή, εκδότη του Επίκουρου, με τον ατζέντη του Σάλιντζερ, όπου ο Βαμβαλής προσπαθούσε να εξηγήσει πως το “catcher” ήταν ανύπαρκτο σε μια χώρα και μια γλώσσα χωρίς μπέιζμπολ, καταλήξαμε σε μισό “τερματοφύλακα”, κι έτσι γεννήθηκε ο “φύλακας”. Και άντεξε, ο καημένος». Ποιος θα είναι ο νέος τίτλος; Η Τζένη Μαστοράκη δεν αποκαλύπτει.

Σάλιντζερ και μυστικότητα

Σάλιντζερ και μυστικότητα είναι δυο λέξεις που πάνε ανέκαθεν μαζί. Από την εποχή σχεδόν που πρωτοκυκλοφόρησε το «Catcher in the Rye» το 1951. Η τρομερή επιτυχία του σήμανε και την αρχή της απομόνωσης του Σάλιντζερ. Οτιδήποτε τον αφορούσε παρέμενε κρυφό, οτιδήποτε έγραφε περιβαλλόταν από θρησκευτική μυστικότητα. Εξέδωσε το τελευταίο του βιβλίο το 1965 κι έδωσε την τελευταία του συνέντευξη το 1980. Το 1987 κινήθηκε δικαστικά εναντίον του βρετανού κριτικού Ίαν Χάμιλτον, ο οποίος ετοίμαζε βιογραφία του Σάλιντζερ χρησιμοποιώντας εκτεταμένα παραθέματα από επιστολές του σε τρίτους. Κι όταν έμαθε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ότι η κόρη του Μάργκαρετ Σάλιντζερ ετοίμαζε ένα βιβλίο όπου αφηγούνταν τη ζωή με τον πατέρα της, έπαψε να της μιλάει. Ο Χάμιλτον κυκλοφόρησε με αλλαγές το «In Search of J.D. Salinger» (Random House) το 1988 και η Μάργκαρετ Σάλιντζερ το «Dream Catcher: A Memoir» (Washington Square Press) το 2000.

Ντοκιμαντέρ και βιογραφία

Μετά από όλα αυτά, δεν είναι παράξενο που ο αμερικανός κινηματογραφιστής Σέιν Σαλέρνο ετοίμαζε με απόλυτη μυστικότητα τα τελευταία εννιά χρόνια ένα βιογραφικό ντοκιμαντέρ και μια έντυπη βιογραφία για τον Σάλιντζερ. Χρησιμοποίησε κωδικές ονομασίες και δέσμευσε όλους τους συνεργάτες με αυστηρές ρήτρες εμπιστευτικότητας. «Η παραγωγή δεν έμοιαζε με παραγωγή ταινίας αλλά με μυστική αποστολή της CIA», σχολίασε στους «Νew York Times» o συμπαραγωγός του Σαλέρνο Τζέφρι Ντο. «Κανείς δεν είχε συνολική εικόνα της ταινίας. Όλα ήταν απόρρητα και είχες τις ελάχιστες απαραίτητες πληροφορίες για να κάνεις τη δουλειά σου. Ήταν ζόρικα». Η μυστικότητα ήταν κάτι σαν εμμονή, σε όλη τη διάρκεια της παραγωγής. Ο συνθέτης που έγραψε τη μουσική της ταινίας, λέει πως έγραψε μουσική για σκηνές που δεν είδε ποτέ. Οι συμμετέχοντες αλλά και οι σύζυγοί τους έπρεπε να υπογράψουν συμβόλαια με τρομερές ρήτρες εμπιστευτικότητας. Η ταινία γυριζόταν με την κωδική ονομασία «Project Y».

O διευθυντής φωτογραφίας Μπάντι Σκουάιρς ανέφερε πως όσο εργαζόταν στην ταινία ήταν υποχρεωμένος στα ταξίδια να κλείνει δωμάτιο στο ξενοδοχείο με ψεύτικο όνομα. Το σχετικό υλικό φυλασσόταν σε χρηματοκιβώτιο — όπως έκανε κι ο Σάλιντζερ με τα ανέκδοτα χειρόγραφά του. Το χρηματοκιβώτιο βρισκόταν σε ένα δωμάτιο που παρακολουθούνταν διαρκώς από κάμερες. Το τέλος της ταινίας προστέθηκε μόλις πριν από λίγες μέρες. Βασιλικότερος του βασιλέως ή εμμονικός θαυμαστής του Σάλιντζερ; Κανείς δεν μπορεί να πει τι από τα δύο είναι ο 41χρονος Σαλέρνο, ο οποίος φαίνεται να έχει μετατραπεί στον Σάλιντζερ τον ίδιο με τόση εμμονή για μυστικότητα.
Η ταινία με τίτλο «Σάλιντζερ» θα προβληθεί στις αμερικανικές αίθουσες στις 6 Σεπτεμβρίου ενώ στις 3 Σεπτεμβρίου θα κυκλοφορήσει και το σενάριο σε βιβλίο από τις εκδόσεις Simon & Schuster. Ταινία και βιβλίο βασίζονται σε περισσότερες από 100 συνεντεύξεις, σε διάφορα ντοκουμέντα και σε εκτεταμένη έρευνα στην Αμερική και στην Ευρώπη, όπου ο Σάλιντζερ πέρασε μερικά εφιαλτικά χρόνια ως στρατιώτης κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκόσμιου πολέμου. Χρησιμοποιούν σπάνιο φωτογραφικό υλικό και υπόσχονται μεγάλες αποκαλύψεις για τον δημοφιλή και αινιγματικό συγγραφέα. Τα δικαιώματα για την τηλεοπτική προβολή της ταινίας πουλήθηκαν στο PBS για κάποια εκατομμύρια δολάρια πουλήθηκαν και άλλα τόσα κατέβαλε και ο εκδοτικός οίκος για την κυκλοφορία του βιβλίου.

Όσο για μας, έχουμε να περιμένουμε τη νέα μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη που μάλλον δεν θα έχει καμιά σχέση με την παλιά. «Το άλλο μεγάλο θέμα που με απασχόλησε ήταν το πώς μιλάει αυτό το παιδί, ο Χόλντεν Κόλφηλντ», μου είπε. «Όχι σε επίπεδο αργκό (τα αργκοτικά του είναι παμπάλαια: διάβαζα πριν από χρόνια ότι σε λίγο ακόμα θα χρειάζεται γλωσσάρι για να τον καταλαβαίνουνε και στην Αμερική), αλλά σε επίπεδο “ροής”, ας πούμε. Ξέρεις, στα χρόνια που πέρασαν από το ’77, ένα μεγάλο κέρδος ήταν πως απενοχοποιήθηκε το καθημερινό συντακτικό μας. Κι αυτό ελπίζω να πιάσει τόπο». Πριν κλείσουμε το τηλέφωνο έκανα μια τελευταία απόπειρα να της εκμαιεύσω τον νέο τίτλο. Η φωνή της παρέμεινε θερμή, αλλά η στάση της ακλόνητη. «Θα σου πω όταν έρθει η ώρα». Περιορίστηκε μονάχα να πει: «Τώρα ο τίτλος θα είναι, εννοείται, αυτός που δεν τόλμησα τότε. Δεν ήταν ούτε η ηλικία μου ούτε η εποχή για τέτοια». Για ποια άραγε;

Το Βήμα, 24/08/2013
Νίκος Παναγιωτόπουλος 5 από 5 αστέρια! 11/04/2014
Ευαγγέλιο εφηβικής αθωότητας

«Αμέσως μετά την καλοσύνη, η αυθεντικότητα είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά πράγματα στον κόσμο, κι απ' τα πιο σπάνια, επίσης...», λέει, σε ανύποπτο χρόνο, ένας από τους ήρωες του Σάλιντζερ, στο τελευταίο δημοσιευμένο κείμενό του.

Η φράση θα μπορούσε να ανήκει κάλλιστα σε κριτική για τον «Φύλακα στη σίκαλη» ή στα... απομνημονεύματα του Χόλντεν Κόλφιλντ.

Ο Σάλιντζερ έγραψε ένα ευαγγέλιο της εφηβικής αθωότητας, ορίζοντάς την ως το μοναδικό σχεδόν καταφύγιο -μια «κιβωτό», που περισώζει τις σπάνιες και αυθεντικές εκείνες αρετές που κινδυνεύουν με αφανισμό από τον κατακλυσμό ενός κάλπικου κόσμου...

Αρκεί αυτό για να εξηγήσει γιατί ο «Φύλακας» αγαπήθηκε τόσο και από τόσους; Ασφαλώς όχι! Θα αρκούσε άραγε να προστεθεί ένα σχόλιο για το timing -την εποχή που εκδόθηκε το βιβλίο; Μάλλον όχι. Οπως επίσης δεν θα βοηθούσε και πολύ να επισημάνει κανείς τη σοφή επιλογή της γλώσσας του ήρωα, και άλλα τέτοια καλολογικά.

Οι εκρηκτικές εμπορικές επιτυχίες δεν εξηγούνται πάντα λογικά. Είναι η αντίσταση του «Φύλακα» στον χρόνο που μας υποχρεώνει να αναζητήσουμε μια πειστική εξήγηση. Προσωπικά, προτιμώ τη διατύπωση του Ζούι, στην ομότιτλη νουβέλα, καθώς νουθετεί τρυφερά την αδερφή του: «Η μοναδική έγνοια ενός καλλιτέχνη», της λέει, «είναι να κυνηγήσει μια μορφή τελειότητας και, μάλιστα, με τους δικούς του όρους, κανενός άλλου».

Αυτό δεν έκανε κι ο Σάλιντζερ;
Χρήστος Χρυσόπουλος 5 από 5 αστέρια! 11/04/2014
Μια παγωμένη στιγμή στον χρόνο

Ο Τζ. Ντ. Σάλιντζερ έγραψε τον «Φύλακα στη σίκαλη» σε ηλικία 32 ετών. Εγώ τον διάβασα όταν ήμουν 16. Νομίζω ήταν η κατάλληλη στιγμή.

Η περιπλάνηση του Χόλντεν Κόλφιλντ παραμένει μια από τις πιο ελκυστικές ιστορίες μύησης/ενηλικίωσης (coming-of-age) στην αμερικανική λογοτεχνία και η εφηβεία αποτελεί το προσφορότερο πεδίο για την πρόσληψή της.

Ο Κόλφιλντ μοιάζει αποκλεισμένος -ακόμα και θυματοποιημένος- από τον κόσμο γύρω του, αισθάνεται παγιδευμένος «στην άλλη πλευρά», όπως λέει ο ίδιος, και διαρκώς ψάχνει κάποιον δρόμο διαφυγής από την ανοίκεια για τον ίδιο πραγματικότητα. Υπάρχει άραγε καλύτερη μεταφορά για τους φόβους που γεννά η επώδυνη χειραφέτηση των χρόνων της εφηβείας; Η αποξένωση ως μέσο αυτοπροστασίας, ο φόβος της ενηλικίωσης, η πλαστότητα του κόσμου των ενηλίκων, το δίλημμα των διαπροσωπικών σχέσεων και της σεξουαλικότητας, το ψεύδος και η εξαπάτηση είναι ζητήματα που διατρέχουν το βιβλίο σε όλη του την έκταση.

Εδώ όμως υπάρχει και κάτι βαθύτερο. Οι προβληματισμοί του νεαρού Κόλφιλντ αφορούν όχι μόνο τον εκάστοτε αναγνώστη αλλά και τον συγγραφέα Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, καθώς και τη θέση του ίδιου του έργου στον αμερικανικό κανόνα: ας μην ξεχνάμε ότι κυκλοφόρησε το 1951, δηλαδή όταν πρωτοεμφανίστηκε το φαινόμενο της νεανικής -ή ακόμα και γενικότερα της λαϊκής- κουλτούρας (youth/pop culture). Με αυτόν τον τρόπο το βιβλίο αποκτά τη σημασία ενός ντοκουμέντου για την ιστορική διαδρομή του σύγχρονου πολιτισμού (όπως π.χ. και το Rock around the clock του Μπιλ Χέλεϊ, που ηχογραφήθηκε τρία χρόνια αργότερα).

Οσο για τον ίδιο τον Σάλιντζερ, αποφάσισε να ζήσει κυριολεκτικά πίσω από ένα συμπαγές τείχος δυόμισι μέτρων. Να είναι αυτή μια άλλου τύπου μεταφορά του «φύλακα» στην πραγματική ζωή; Ο συγγραφέας μοιάζει να γίνεται ο ήρωάς του: «Η μαντάμ Μποβαρί είμαι εγώ», κατά την τετριμμένη ρήση του Φλομπέρ. Ο Σάλιντζερ προτιμούσε μια άλλη διατύπωση: «Ο Χόλντεν Κόλφιλντ είναι απλώς μια παγωμένη στιγμή στον χρόνο». Μετά τον θάνατό του, ετούτη η τελεσίδικη έκφραση μοιάζει κι αυτή με κυριολεξία.
Σωτήρης Δημητρίου 5 από 5 αστέρια! 11/04/2014
Για την ελευθερία και την αγάπη

Στο βιβλίο του ο Σάλιντζερ μιλάει για την ελευθερία και την αγάπη.

Στο πικρό πρόσωπο του νεαρού ήρωα έχει αφήσει τα ίχνη της, εκτός των άλλων, και η τρομώδης εκπαίδευση, που συνεχίζει και στις μέρες μας την κακοποιό δράση της. Τότε που το διάβασα τον ζηλέψα που την κλότσησε και πήρε τους δρόμους. Πήρε δρόμο επίσης και απ' την αγχωτική, υπό προϋποθέσεις, αγάπη της οικογενείας, που όπως κάθε οικογένεια φορτώνει στους γόνους της όλο το βάρος της Γης.

Πώς φεγγοβολάει, όμως, στο βιβλίο η αγάπη της αδελφής του προς αυτόν, πόσο βαθιά χαράσσει τον αναγνώστη η αντίδραση του ήρωα σ' αυτή την αγάπη. Τέλος, πώς σοφά αποποιείται το πικραμένο αγόρι όλη την εμετική κοινωνική διάκριση και όνειρό του είναι, όπως εξομολογείται στην αδελφή του, να φυλάει τα παιδιά που παίζουν για να μην πέσουν στον γκρεμό. Φύλακας στο καραούλι της πρακτικής αγάπης, αυτό που οφείλει να είναι το πρώτο μέλημα του ανθρώπου και το εκφράζει θαυμάσια η αρβανίτικη προτροπή «ρουα-ρούχου», δηλαδή «φύλαξε-φυλάξου».

Αναρωτιέμαι, φυλάχτηκε άραγε ο συγγραφέας κατά την αναχώρησή του απ' το δημόσιο κουρνιαχτό ή αντιθέτως αθελήτως τον διόγκωσε; Παράδεισος θα ήταν για ψυχισμούς σαν τον δικό του η πλήρης ανωνυμία. Για όλη τη μικρή ζωή να είναι ο ταπεινός και ελεύθερος φύλακας στη σίκαλη.
Μένης Κουμανταρέας 5 από 5 αστέρια! 11/04/2014
ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ
Στον αστερισμό της οικογένειας Γκλας

Κάποιο καλοκαίρι της δεκαετίας του '90 στο Ξυλόκαστρο ένα ψηλό μελαχρινό ατίθασο Ελληνογαλλάκι, ο Τηλέμαχος, που παραθέριζε με την οικογένειά του στο ξενοδοχείο «Αρίων» και τρόμαζε τις ηλικιωμένες κυρίες πηδώντας ξαφνικά από ένα παράθυρο του ισογείου στη βεράντα, όπου αυτές έπαιζαν χαρτιά, ως άλλος Μπάτμαν, με ρώτησε ένα βράδυ σε μια ψαροταβέρνα όπου εργαζόταν για να βγάλει κάποιο χαρτζιλίκι. «Δεν μου λες εσύ, δεν μου είπες ποτέ, με τι ασχολείσαι;». «Συγγραφέας», ομολόγησα με κάποια συστολή. «Δηλαδή;».

Και όταν πια του εξήγησα τι είδους βιβλία γράφω, τότε με δυνατή φωνή που έκανε τα άλλα τραπέζια να στραφούν προς το μέρος μας, μου είπε: «Α, μάλιστα, κατάλαβα, δηλαδή «Attrape coeur». Ηταν ο γαλλικός τίτλος τού «Φύλακα στη Σίκαλη», όπως προφανώς το μετέφρασε στη γλώσσα μας η καλή μας Τζένη Μαστοράκη. Κι αμέσως σκέφτηκα: Κοίτα να δεις... αυτό το βιβλίο έγινε ταυτόσημο με την έννοια συγγραφέας.

Κάπου νωρίτερα, στη δεκαετία του '80, στεγάστηκαν σ' ένα τομίδιο με δικό μου πρόλογο δύο αμερικάνικα διηγήματα με τους ήρωες μεταφερμένους στην Αθήνα της εποχής. Η «Χαμένη Δεκαετία» του Φιτζέραλντ από τον Θοδωρή Δασκαρόλη και η «Ιδανική μέρα για μπανανόψαρα» του Σάλιντζερ από τον Βαγγέλη Ραπτόπουλο. Ο τελευταίος μάλιστα επανέλαβε αργότερα το εγχείρημα στο βιβλίο του «Εμμονες Ιδέες».

Ο ήρωας στα «Μπανανόψαρα», ο Σέιμορ, που αυτοκτονεί στις διακοπές του κοντά στη θάλασσα, είναι εξέχον μέλος της οικογένειας Γκλας που αποτελείται από παιδιά-θαύματα, τα οποία ξεκίνησαν από μια εκπομπή στο ραδιόφωνο και εξελίχθηκαν σε ενήλικες-θαύματα που διαβάζουν βουδιστικά κείμενα και κάνουν ζεν. Οι περιπέτειές τους, εκτός από τα «Μπανανόψαρα», περιλαμβάνονται στις νουβέλες «Φράνι και Ζούι», «Σέιμορ, μια εισαγωγή» καθώς και στο αγαπημένο μου «Σηκώστε τη σκεπή μαστόροι», τίτλος που παραπέμπει σε στίχο της Σαπφώς. Εκεί περιγράφεται η ξεκαρδιστική όσο και μελαγχολική ιστορία του μικρότερου από τ' αδέλφια Γκλας, ο οποίος παίρνει άδεια από τον στρατό για να παραβρεθεί στον γάμο του μεγαλύτερου αδελφού του στη Νέα Υόρκη. Οσες φορές κι αν το διαβάσω, δεν το χορταίνω.

Ωστε, λοιπόν, ο καλός συγγραφέας και σύντροφος των νεανικών μας χρόνων, με ατελείωτες συζητήσεις βράδια ολόκληρα γύρω από αυτόν με τον ποιητή Νίκο Παναγιωτόπουλο, τον Βασίλη Διοσκουρίδη και τον Λευτέρη Βογιατζή, δεν υπάρχει πια! Πότε έφτασε κιόλας 92 χρονών! Εμείς ξέρουμε τη φωτογραφία του που τον δείχνει τριαντάρη με κορακάτο μαλλί και βλέμμα γαζέλας. Η υστεροφημία του διατηρήθηκε όχι μόνο στα βιβλία του αλλά και στη δική του νεανική μορφή. Σε μια Αμερική, σκέφτομαι, που δεν υπάρχει πια. Ενα έθνος που, παρά τη νίκη του, σκιάστηκε από τις συνέπειες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και την ισοπέδωση της Χιροσίμας. Συνέπειες που είναι φανερές και στους ήρωες του συγγραφέα και εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την αυτοκτονία του Σέιμορ στα «Μπανανόψαρα».

Ο ανατρεπτικός έφηβος Χόλντεν Κόλφιλντ και οι σοφές μέχρι υστερίας φιγούρες των αδελφών Γκλας αντιπροσωπεύουν ό,τι πιο ακραίο και χαρακτηριστικό της μεταπολεμικής Αμερικής. Σκιαγραφούν νευρώσεις, όνειρα, δίνουν με απίστευτο χιούμορ οικογενειακές εικόνες μιας κοινωνίας που χάθηκε πια. Ομως η δύναμη, το νεύρο, το γέλιο και η απίστευτη ενέργεια των σελίδων του Τζέι Ντι Σάλιντζερ (μοιάζει με αναγραμματισμό του Ντι Τζέι) διατηρούν τους ήρωές του ζωντανούς όπως και την πρώτη μέρα. Δεν ξέρω αν κάποιοι κριτικοί θελήσουν στο μέλλον να αμαυρώσουν αυτόν τον συγγραφέα (ακολουθώντας ίσως την κόρη του και τη βιογραφία της), όμως για μένα και τους φίλους, παλιούς και νεότερους, ο Σάλιντζερ παραμένει μοναδικός μέσα στην αναρχία των ιδεών του, την ευθυμία του, την παιδική σοφία και την υπόγεια τραγικότητα των ηρώων. Δεν ξέρω αν ποτέ αποφασιστεί να κυκλοφορήσουν όσα έγραψε εκ των υστέρων κλειδωμένος στο ερημητήριό του. Αλλά για μένα αυτό δεν έχει την παραμικρή σημασία. Τα λίγα βιβλία που ο Τζέι Ντι δημοσίευσε έγιναν μύθος που έδωσε καινούργιο νόημα στη ζωή μας.
Πάρις Αντωνίου 5 από 5 αστέρια! 16/04/2013
Ο Χόλντεν είμ' εγώ κι εσύ. Μη περιμένεις ν' αρθρώσει σε φωνή αυτά που σκέφτεται. Δεν του αρέσουν αυτά που βλέπει και θέλει να επισκευάσει τον κόσμο. Έχει όμως τη σοφία να ξέρει πως δε μπορεί. Προσπαθεί να διαλέξει τη μέση οδό, αλλά η αθωότητα και αυθεντικότητά του δεν τον βοηθούν να υιοθετήσει την ''πρέπουσα'' συμπεριφορά ή αν θέλεις τον κώδικα της εποχής. Η αποτυχία τον σπρώχνει να προσεγγίσει μια αθωότητα πιο αθώα από τη δική του. Στο πρόσωπο της αδελφής του θέλει να διδάξει μα και να διδαχθεί. Να πάρει την επιβεβαίωση πως περπατάει στο σωστό μονοπάτι. Η πραγματικότητα όμως τον καταβάλει και δεν θα μάθουμε ποτέ αν ενταχθεί ή θα παραμείνει στον παράλληλο δικό του κόσμο.

Στον φύλακα της σίκαλης, ο Σάλιντζερ μιλάει με δολοφονική ειλικρίνεια. Χτίζει κυριολεκτικά ένα τυφλοσούρτη που κάθε γονιός οφείλει να συμβουλεύεται.
γιωργος κ. 5 από 5 αστέρια! 05/06/2012
Ένα από τα ουσιαστικότερα λογοτεχνικά βιβλία για έναν έφηβο κι έναν ενήλικα άνθρωπο. Ο φύλακας στη σίκαλη είναι σπουδαίος εξαιτίας της απλότητας του. Τα μηνύματα που περνά είναι διαχρονικά και πρέπει να τα κατανοήσει ο καθένας.
Νίκος Μπακουνάκης 5 από 5 αστέρια! 03/06/2012
Είναι σπάνιο να αναφερόμαστε σε ξένους συγγραφείς μέσα από τους μεταφραστές τους. Το κάνουμε μόνο όταν η μετάφραση μάς έχει γνωρίσει τον συγγραφέα, τη γλώσσα του αλλά και αυτό που υπάρχει πέρα από τη γλώσσα, την αίσθηση, το φαντασιακό, το άρωμα. Λέμε ο Προυστ του Παύλου Ζάννα, πραγματική περιπέτεια, αληθινή αναζήτηση της γλώσσας του άλλου. Λέμε οι Ρώσοι του Αρη Αλεξάνδρου, θεωρώντας σχεδόν ασυνείδητα ότι ο ίδιος ο μεταφραστής έζησε κάπου στην Αγία Πετρούπολη, μαζί με τους συγγραφείς που μετέφρασε. Και λέμε, φυσικά, ο Σάλιντζερ, καλύτερα Ο φύλακας στη σίκαλη της Τζένης Μαστοράκη. (Περίμενα τη μετάφραση της νουβέλας «Raise Ηigh the Roof Βeam, Carpenters» και της νουβέλας «Seymour: Αn introduction» από τον Αύγουστο Κορτώ και απογοητεύτηκα. Ο Κορτώ είναι ταλαντούχος αλλά παρασύρεται από τις ευκολίες του και παγιδεύεται σε εξυπνακισμούς.)

Η Τζένη Μαστοράκη ξαναμεταφράζει τώρα τον Φύλακα στη σίκαλη. Η πρώτη μετάφραση έχει κιόλας την ηλικία της- πάνω από τριάντα χρόνια- μολονότι θεωρείται η καλύτερη μετάφραση του μυθιστορήματος του Σάλιντζερ σε ευρωπαϊκή γλώσσα. Κοντεύει ένας χρόνος που η Τζένη Μαστοράκη μεταφράζει τον Φύλακα και μάς το αποκαλύπτει η ίδια στο εξαιρετικό και πνευματώδες λεξικογραφικοφανές κείμενό της «Μια βαλίτσα γεμάτη στρατιωτάκια και άλλες σημειώσεις για τον Σάλιντζερ» που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος της επιθεώρησης «Τhe Αthens Review of Βooks». Στο λήμμα «Γλώσσα» η Τζένη Μαστοράκη μάς δίνει το κλειδί της νέας μετάφρασής της με μια φράση που τη βρίσκω συνταρακτική, μέσα στην απλότητά της: «Καμιά λέξη δεν διαρκεί για πάντα». Σίγουρα θέλει τόλμη, ταπείνωση - την ταπείνωση να ξεπερνάς κάτι δικό σου που θεωρείται επίτευγμα-, ελευθερία και αυτογνωσία το να επιχειρείς να μεταφράζεις κάτι που έχεις ήδη μεταφράσει. Και αυτή η επιστροφή της Τζένης Μαστοράκη θα είναι μια κερδισμένη εμπειρία. Οχι μόνο για την ίδια αλλά και για όλους εμάς, που στον έναν ή στον άλλο βαθμό, μας ενδιαφέρει η γλώσσα και το βάρος του χρόνου πάνω στις λέξεις.

Το κείμενο της Τζένης Μαστοράκη στην ΑRΒ δείχνει ακόμη πώς ένας μεταφραστής μπορεί να βρίσκεται με τον συγγραφέα που μεταφράζει σε μια κατάσταση ερωτικής οικειότητας, από την οποία δεν λείπουν ψυχαναλυτικές πλευρές. Ετσι στα 24 λήμματα του αλφαβηταρίου της Μαστοράκη για τον Σάλιντζερ ο έλληνας αναγνώστης μπορεί να έχει το πλήρες βιογραφικό και συγγραφικό πορτρέτο του αμερικανού συγγραφέα που σημάδεψε ολόκληρες γενιές. Οπως η μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη είναι η καλύτερη, το κείμενο αυτό είναι ό,τι καλύτερο γράφτηκε για τον Σάλιντζερ. Και με χιούμορ που σπάει κόκαλα. Παραθέτω τα λήμματα και υποθέστε ό,τι περιεχόμενο νομίζετε: «Ανήλικος παραβάτης του νόμου», «Βιομηχανία Σάλιντζερ», «Γλώσσα», «Δι΄ αλληλογραφίας», «Εξέγερση», «Ζωή αλλού», «Ηθοποιός της χρονιάς», «Θυμός», «Ινδιάνος», «Καημοί», «Λευκός Οίκος», «Μαντεμουαζέλ», «Νόμος και τάξη», «Ξεπατικωσούρες», «Οχυρωματικά έργα», «Παιδιά», «Ρόμπα», «Σχολεία και σφαγεία», «Τσάρλι Τσάπλιν», «Υπερωκεάνιο», «Φανταστικά αδερφάκια», «Ψαράκια», «Ωντρεϋ Χέπμπορν», με την κλασική της ορθογραφία, για την ανάγκη του ωμέγα.

Το βήμα, 09/05/2010
Περισσότερα...
Οι πελάτες που αγόρασαν αυτό το βιβλίο αγόρασαν επίσης
Λεωφορείο ο πόθος
Λεωφορείο ο πόθος
Μαύρος γάμος
Μαύρος γάμος
Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα
Φέρτε μου το κεφάλι της Μαρίας Κένσορα
Εισαγωγή στην αμερικάνικη λογοτεχνία
Εισαγωγή στην αμερικάνικη λογοτεχνία
Βιβλία που είδατε
 

 
 
Φάουστ
 
Bestsellers
 
Ζωή μετά Χαμηλών Πτήσεων
Κερασμένο!
Η ιστορία της χαμένης κόρης (Η τετραλογία της Νάπολης- Βιβλίο τέταρτο)
Ανίκητοι ηττημένοι
Λίγες και μία νύχτες
Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης
Σκάκι και φαντασία
Από τον Δία στον Χριστό
Κρίση και ακρισία
Τα απομεινάρια μιας μέρας
Τα 20 πρώτα (15ημέρου)
Τα πρώτα των 12 μηνών
Τα πρώτα των 36 μηνών
Παιδικά ευπώλητα βιβλία
 
 
1. Εκδόσεις αποκλειστικά!
 
Αποστολή σε φίλο
 
 
Αποστολή στοιχείων βιβλίου σε φίλο σας