Ο πόλεμος του Ιβάν ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟ

Η πορεία του Κόκκινου Στρατού 1939-1945
30.00
Τιμή Πρωτοπορίας
+
351428
Συγγραφέας: Merridale, Catherine
Εκδόσεις: Ιωλκός
Σελίδες:654
Επιμελητής:Σταυρόπουλος, Δημήτριος Β., Κοκκορόγιαννης, Κώστας
Ημερομηνία Έκδοσης:1/4/2007
Διαθεσιμότητα στα βιβλιοπωλεία μας
Αθήνα:
Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες ημέρες
Θεσσαλονίκη:
Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες ημέρες
Πάτρα:
Με παραγγελία σε 2-5 εργάσιμες ημέρες

Πολεμώντας στο Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο, ο Κόκκινος Στρατός υφίστατο τις μεγαλύτερες σε απόλυτους αριθμούς και σε αναλογία απώλειες, συγκριτικά με τις απώλειες οποιουδήποτε άλλου Στρατού κατά τη διάρκεια ολόκληρου του Β Παγκόσμιου Πολέμου. Κι όμως, έχοντας ουσιαστικά διαλυθεί και κατορθώνοντας να ξανασυσταθεί με τη θυσία εκατομμυρίων ζωών, πέτυχε να "καταπιεί" τη Βέρμαχτ στο Ανατολικό Μέτωπο και να την υποχρεώσει να δώσει την τελική απελπισμένη μάχη της μέσα στην ίδια τη "Φωλιά του φασιστικού Κτήνους" (σύμφωνα με τη σταλινική ορολογία), στην Καγκελαρία στο Βερολίνο.

Η Κάθριν Μεριντέιλ με τον καταπληκτικό "Πόλεμο του Ιβάν" καλύπτει και αναλύει τα όσα βίωσε ο μέσος Σοβιετικός στρατιώτης (ο απλός "Ιβάν") σε όλη την περίοδο που αναστάτωσε τόσες πολλές ανθρώπινες τύχες, από το Ρωσο-φινλανδικό χειμερινό πόλεμο του 1939-40 μέχρι και την αποστράτευση μετά τις επιχειρήσεις στη Μαντζουρία εναντίον της Ιαπωνίας. Η εξιστόρησή της μας προσφέρει την παρακολούθηση της ροής του πολέμου μέσα από τις φορτωμένες μνήμες και μαρτυρίες των βετεράνων, που επιβίωσαν από τα σφαγεία των μαχών.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)







ΚΡΙΤΙΚΗ



Η μεγαλύτερη τιτανομαχία του 20ού αιώνα αφορά αναμφίβολα τη σύγκρουση των γερμανικών με τα ρωσικά στρατεύματα στο ανατολικό μέτωπο, στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Και πάνω απ όλα συνδέεται μ εκείνες τις εκατομμύρια ψυχές που, η μία δίπλα στην άλλη, δέχτηκαν τις θύελλες μιας πολεμικής σύγκρουσης, τις οβίδες των τανκς και του πυροβολικού, τις βόμβες των αεροπλάνων, τις σφαίρες των πολυβόλων και των αυτόματων όπλων. Μιλάμε βέβαια για τους απλούς Ρώσους στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού που κανένας ποτέ δεν θα μάθει για την τύχη τους. Κι όμως ήταν εκείνοι που αποτέλεσαν τον κεντρικό πυρήνα της άμυνας αλλά και της αντεπίθεσης των Ρώσων, που υποχρέωσε τους Γερμανούς να δώσουν την τελική, απελπισμένη τους μάχη στην καγκελαρία του Βερολίνου.

Αφού οι ιστορικοί καταπιάστηκαν με τις κυρίαρχες προσωπικότητες εκείνου του μεγάλου πολέμου, τον Χίτλερ, τον Μουσολίνι, τον Στάλιν, τον Τσόρτσιλ, τον Ρούζβελτ όπως και τους στρατηγούς τους, τώρα αναθυμήθηκαν τους βασικούς πρωταγωνιστές αυτού του πολεμικού δράματος.

Μέχρι το 1943 -γράφει η Βρετανίδα συγγραφέας Κάθριν Μεριντέιλ- δεν ήταν κάτι το ασυνήθιστο ο συνολικός αριθμός ανδρών και γυναικών που εμπλέκονταν ανά πάσα στιγμή στον πόλεμο του Ανατολικού Μετώπου να ξεπερνά τα 11.000.000 (σελ. 33). Πόσες άραγε από αυτές τις ψυχές να ζουν σήμερα; Αν ένας Ρώσος στρατιώτης ήταν μόλις 18 χρόνων στις 22 Ιουνίου 1941, όταν πραγματοποιήθηκε η επίθεση της γερμανικής Βέρμαχτ εναντίον της Ρωσίας, σήμερα θα πρέπει να είναι 84 χρόνων.

Ετσι, πριν από λίγα χρόνια, έστω και αργά, η Κάθριν Μεριντέιλ, καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας στο Κολέγιο «Queen Mary» του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, βιάστηκε ν αναζητήσει τον απλό στρατιώτη Ιβάν, όπως αποκαλούνταν ο κάθε Ρώσος φαντάρος, σε αντίθεση με τον Γερμανό στρατιώτη «Φριτς», που συχνά τους ένωνε η κοινή μοίρα.

Ετσι, παράλληλα με την έρευνα και τη μελέτη της στα ρωσικά αρχεία, η Μέριντειλ ταξίδεψε στην πρώην Σοβιετική Ενωση και συνομίλησε με διακόσιους βετεράνους του Μεγάλου Πολέμου.

«Οι εικόνες που ανακαλούσαν στη μνήμη τους -γράφει η Βρετανίδα ιστορικός- οι παλιοί στρατιώτες, ζωντανεύουν ακόμα τη Ρωσία, και μάλιστα τη Ρωσία του Στάλιν».

Η Μεριντέιλ είχε στο μυαλό της μια επανεξέταση των πολεμικών γεγονότων στο σοβιετικό έδαφος αλλά και έξω απ αυτό. Αλλά σ αυτό το σημείο συνάντησε μια μάλλον αρνητική στάση.

«Υπάρχει ακόμα πολλή αντίσταση στη Ρωσία -γράφει- σε σχέση με την επανερμηνεία του πολέμου».

Κατά τη συγγραφέα, η ρωσική κυβέρνηση επίσης έχει συμφέρον να διατηρήσει μια θετική εικόνα του πολέμου επειδή η νίκη ενάντια στο φασισμό παραμένει το μεγαλύτερο κατόρθωμα για το οποίο μπορεί να κομπάζει η σύγχρονη Ρωσία. «Συνεπώς, η έρευνα του αγώνα σε βάθος δεν ενθαρρύνεται».

Βέβαια ο αναγνώστης θα μπορούσε ν αναρωτηθεί τι είδους αναθεώρηση επιθυμεί να πραγματοποιήσει η Βρετανίδα ιστορικός: Ν απαρνηθεί η Ρωσία αυτή τη μεγάλη νίκη της, ανάλογη αλλά και ίσως σημαντικότερη από τη νίκη του Κουτούζοφ απέναντι στον Ναπολέοντα; Αλλά προσεγγίζοντας προσεκτικότερα τον «Πόλεμο του Ιβάν» ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι μέσα στις προϋπάρχουσες σκέψεις και τα κλισέ της Βρετανίδας ιστορικού υπάρχει η διάθεση μιας αντικειμενικής εξέτασης των πραγμάτων, όπου υποστηρίζεται ότι «οι Σοβιετικοί στρατιώτες υπηρέτησαν μία από τις πιο φιλόδοξες δικτατορίες της Ιστορίας και οι περισσότεροι έχουν εκπαιδευτεί σύμφωνα με τα διδάγματά της». Βέβαια, ο Κόκκινος Στρατός δεν ήταν αμιγώς ρωσικός. Η πλειονότητα των στρατιωτών στις γραμμές του ήταν Ρώσοι, αλλά υπήρχαν και δεκάδες άλλες εθνότητες, από Αρμένιους μέχρι Γιακούτιους.

Απέναντι στα ναζιστικά οράματα και τη δύναμη των χιτλερικών, το κομμουνιστικό καθεστώς του Στάλιν πρόβαλλε τα δικά του οράματα και την προπαγάνδα του, που στο πεδίο της μάχης αποδείχτηκαν αποτελεσματικά.

Η Βρετανίδα ιστορικός Κάθριν Μεριντέιλ, μετά τη μακοχρόνια έρευνά της κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρωσία και ένα μεγάλο μέρος της Σοβιετικής Ενωσης θα είχαν υποφέρει τρομερά αν ο Χίτλερ είχε καταφέρει να καταλάβει τη Μόσχα το 1941, αν το Στάλινγκραντ είχε πέσει ή αν η σοβιετική κυβέρνηση του πολέμου είχε διαλυθεί. Ομως ολόκληρη η Ευρώπη, ακόμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες και φυσικά η Αγγλία θα είχαν αντιμετωπίσει «μιαν ανήκουστη καταστροφή».

«Το ανθρώπινο κόστος πληρώθηκε από τον λαό του Στάλιν και -είτε ήταν πρόθυμοι στρατιώτες είτε όχι- όλοι τους, εκτός από μια μικρή μειοψηφία, πίστευαν ότι βρίσκονται με τη σωστή πλευρά, σ έναν έντιμο και δίκαιο πόλεμο. Δεν υπήρξε ένα και μόνο είδος στρατιώτη, ένα και μόνο είδος "Ιβάν", αλλά το ιδανικό ήταν ένα».

Η Σοβιετική Ενωση «δεν κατακτήθηκε ποτέ αλλά σκλαβώθηκε από μόνη της» από ένα «τυραννικό» σταλινικό καθεστώς, που η νίκη κατά της Γερμανίας του πρόσφερε μια νέα ανάσα ζωής (σελ. 585).

Η Μεριντέιλ υποστηρίζει ότι κυρίως τα χρόνια της διακυβέρνησης του Μπρέζνιεφ θ αποδεικνύονταν ο χρυσός αιώνας του τσιμέντου και των κούφιων λόγων, μια εποχή πολύτομων επιφανειακών ιστοριών του πολέμου, που λειτούργησαν περισσότερο προπαγανδιστικά χωρίς ν αγγίξουν την ουσία των πραγμάτων (σελ. 589).

Η Μεριντέιλ, μια Βρετανίδα ιστορικός, επιχειρεί να φτάσει στα κατάβαθα της ρωσικής ψυχής - κάτι που δεν είναι εύκολο γιατί η ίδια προέρχεται από μια χώρα με τελείως διαφορετική νοοτροπία και ψυχοσύνθεση από εκείνη των Ρώσων. Κάνει πάντως μια σημαντική προσπάθεια, ερευνώντας όχι μόνο τα ρωσικά αρχειακά έγγραφα μιας εποχής αλλά και τα κινηματογραφικά ακόμα ντοκουμέντα της ίδιας περιόδου. Παράλληλα με τις μαρτυρίες ανώνυμων -για τους πολλούς- στρατιωτών που διακατέχονταν από τη νοοτροπία και τις συνήθειες της σοβιετικής περιόδου, προσπαθεί να πλησιάσει και ν αποδώσει όσο γίνεται πιο πειστικά το πλαίσιο μιας εποχής. Η Μεριντέιλ μάς προσφέρει τη δική της εκδοχή για έναν πόλεμο στο Ανατολικό Μέτωπο που σημάδεψε την ιστορία της ανθρωπότητας. Το βιβλίο συνοδεύεται με χάρτη του Ανατολικού Μετώπου όπως και φωτογραφικό ένθετο, επιχειρώντας ν αναπαραστήσει μια κορυφαία εποχή τόσο διαφορετική από το σήμερα.


ΦΟΙΒΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ - 12/10/2007
Συγγραφέας:
Merridale, Catherine
Εκδότης:
Ιωλκός
Σελίδες:
654
ISBN:
2229604264368
Επιμελητής:
Σταυρόπουλος, Δημήτριος Β., Κοκκορόγιαννης, Κώστας
Μεταφραστής:
Αγάπιος, Σωτήρης
Ημερομηνία Έκδοσης:
1/4/2007

Δεν βρέθηκαν δημοσιεύσεις

Γράψτε μια κριτική
ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

Δωρεάν αποστολή σε όλη την Ελλάδα με αγορές > 30€

ΒΙΒΛΙΑ ΧΕΡΙ ΜΕ ΧΕΡΙ

Γιατί τα βιβλία πρέπει να είναι φτηνά!

ΕΩΣ 24 ΑΤΟΚΕΣ ΔΟΣΕΙΣ

Μέχρι 24 άτοκες δόσεις με την πιστωτική σας κάρτα!