Α Παγκόσμιος Πόλεμος ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟ

Στρατιωτική, διπλωματική, οικονομική και κοινωνική ιστορία 1914-1918
Έκπτωση
56%
Τιμή Εκδότη: 32.00
14.00
Τιμή Πρωτοπορίας
+
438797
Συγγραφέας: Ferguson, Niall
Εκδόσεις: Ιωλκός
Σελίδες:873
Επιμελητής:Σταυρόπουλος, Δημήτριος Β.
Ημερομηνία Έκδοσης:1/2/2008

Μια εξαιρετική ανάλυση των σπουδαιότερων ζητημάτων που σημάδεψαν την έκρηξη και την εξέλιξη του Α Παγκόσμιου Πολέμου. Ο συγγραφέας κρίνει (και ορθά) επιβεβλημένο να χρησιμοποιήσει μια εκτενέστατη βιβλιογραφία (κυρίως αγγλόγλωσση, γαλλόγλωσση και γερμανόγλωσση), να επανεκτιμήσει και να επαναδιατυπώσει τα πλέον πρόσφατα πορίσματά της, δίνοντας έτσι στον αναγνώστη σύγχρονες και ριζοσπαστικές απαντήσεις σε μια σειρά ιστορικών ζητημάτων μεγάλης βαρύτητας, όπως:


Ήταν αναπόφευκτος αυτός ο κατακλυσμός και αντιπροσώπευαν πράγματι οι Γερμανοί μια γνήσια απειλή για τις Δυνάμεις της Αντάντ; Έγινε στ’ αλήθεια δεκτή με κύματα λαϊκού ενθουσιασμού σ’ ολόκληρη την Ευρώπη, η κήρυξη του πολέμου; Γιατί οι άνδρες-πολεμιστές εξακολούθησαν να μάχονται για 4 χρόνια και 3 μήνες, ενώ οι συνθήκες ζωής στα χαρακώματα ήταν τόσο άθλιες; Υπήρχε μήπως διάχυτος ένας «έρωτας θανάτου» που οδηγούσε τους ίδιους τους στρατιώτες στην αυτοκαταστροφή τους; Ποιοι πλήρωσαν (ή μάλλον δεν πλήρωσαν τελικά ως όφειλαν) το κόστος του πολέμου; Πόσο υπεύθυνες ήταν για την κατάρρευση της γερμανικής οικονομίας το 1922-23 και τον υπερπληθωρισμό οι περίφημες «επανορθώσεις» της Συνθήκης των Βερσαλιών, τις οποίες οι Γερμανοί ουδέποτε κατέβαλαν;


Το κείμενο του Ν. Φέργκιουσον με μεγάλη ευρηματικότητα και παρατηρητικότητα εξετάζει όλες τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες του πολέμου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και διεισδύει στα φαινόμενα εκείνα που προκάλεσαν τη γένεση των ολοκληρωτικών ιδεολογιών και καθεστώτων της δεκαετίας του 1930, με αποκορύφωμα το Ναζισμό που προετοίμασαν την ακόμα μεγαλύτερη ανθρωποσφαγή του επόμενου μεγάλου πολέμου.


Το έργο «Α Παγκόσμιος Πόλεμος – Στρατιωτική, διπλωματική, οικονομική και κοινωνική ιστορία» αποτελεί για τον Έλληνα αναγνώστη, που γνωρίζει ότι η χώρα μας βίωσε την εμπειρία της παγκόσμιας σύρραξης και ανθρωποσφαγής αλληλένδετη με την τραγωδία του Εθνικού Διχασμού, μια θαυμάσια πρόσκληση σε μια πανδαισία μελέτης ιστορικών γεγονότων και των σύγχρονων ερμηνειών τους.

(Από τον εκδότη)


Κριτική:


Τι θα συνέβαινε αν δεν γινόταν ο Μεγάλος Πόλεμος (1914-1918)


Το δραματικότερο λάθος των νεότερων χρόνων


Ο Νάιαλ Φέργκιουσον -σκοτικής καταγωγής- είναι καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και παράλληλα ερευνητής, μέλος του Κολεγίου Jesus της Οξφόρδης και έτσι η ζωή του μοιράζεται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Βρετανίας.


Το βιβλίο του που πραγματεύεται τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι το πρώτο που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά.


Εχει προηγηθεί το δίτομο έργο «Ο Πόλεμος στον Κόσμο» («Ιωλκός», 2007) και βρίσκεται στα σκαριά «Το πλέγμα του Πλούτου» («Ιωλκός», 2008).


Ο Φέργκιουσον ασχολείται μ έναν από τους μεγαλύτερους πολέμους της σύγχρονης Ιστορίας που στοίχισε πάνω από 9.000.000 ζωές στα τέσσερα χρόνια και τρεις μήνες της διάρκειάς του (1914-1918). «Κάθε μέρα σκοτώνονταν κατά μέσο όρο περίπου 6.046 άνθρωποι» (σελ. 766).


Αλλά ο συγγραφέας δεν προσεγγίζει το θέμα του μ έναν κλασικό τρόπο. Επιχειρεί να πρωτοτυπήσει και να προσφέρει νέες απαντήσεις «σε δέκα ερωτήματα» που τέθηκαν από τον ίδιο τον Φέργκιουσον για τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο.


Και για να μη μακρηγορούμε ο Φέργκιουσον θεωρεί ότι εκείνος ο Μεγάλος Πόλεμος δεν ήταν καθόλου αναπόφευκτος, αντίθετα δεν ήταν «παρά το μεγαλύτερο λάθος της Νεότερης Ιστορίας».


Στο πρώτο κεντρικό ερώτημα του βιβλίου αν ο πόλεμος οφειλόταν στον μιλιταρισμό, τον ιμπεριαλισμό, τη μυστική διπλωματία και τον ανταγωνισμό των εξοπλισμών, ο Φέργκιουσον απαντάει αρνητικά:


«Ούτε ο μιλιταρισμός ή ο ιμπεριαλισμός ούτε η μυστική διπλωματία έκαναν τον πόλεμο αναπόφευκτο. Παντού στην Ευρώπη το 1914 ο αντιμιλιταρισμός ήταν στο ζενίθ από πολιτικής άποψης. Οι επιχειρηματίες -ακόμα και οι "έμποροι του θανάτου" όπως ο Κρουπ- δεν είχαν το παραμικρό ενδιαφέρον για έναν μεγάλο ευρωπαϊκό πόλεμο. Η διπλωματία, μυστική ή άλλη, είχε λύσει με επιτυχία τις ιμπεριαλιστικές διαφορές μεταξύ των Δυνάμεων! Ο κύριος λόγος που οι σχέσεις μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Γερμανίας δεν δημιούργησαν μια επίσημη Αντάντ ήταν ότι η Γερμανία, αντίθετα από τη Γαλλία, τη Ρωσία, την Ιαπωνία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν φαινόταν να αποτελεί κίνδυνο για τη Βρετανική Αυτοκρατορία».


Ηταν όμως πραγματικά έτσι;


Οσον αφορά το δεύτερο ερώτημα γιατί οι Γερμανοί έκαναν τον πόλεμο του 1914, ο συγγραφέας δίνει την ακόλουθη απάντηση: η απόφαση της Γερμανίας να διακινδυνεύσει έναν ευρωπαϊκό πόλεμο το 1914 δεν αποτελούσε ύβρη. Δεν υπήρχε καμία προσπάθεια για απόκτηση παγκόσμιας δύναμης.


Οι Γερμανοί ηγέτες έδρασαν μάλλον από αίσθηση αδυναμίας.


Οσον αφορά το ερώτημα γιατί η βρετανική ηγεσία αποφάσισε να βγει στον πόλεμο στο πλευρό της Γαλλίας εναντίον της Γερμανίας, ο Φέργκιουσον δίνει τη δική του εξήγηση: Η βρετανική απόφαση ήταν αποτέλεσμα μυστικού σχεδιασμού των στρατηγών και διπλωματών της από τα τέλη του 1905 που είχαν «παρανοήσει» τις γερμανικές προθέσεις (σ.σ. 773-776).


Ομως οι σκέψεις, τα ιδεολογήματα, τα ιδανικά της ηγέτιδας βρετανικής τάξης όπως και της γερμανικής ηγέτιδας τάξης κ.ά., σωστά ή λαθεμένα, αληθινά ή ψεύτικα, έκαναν αναπόφευκτο τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν οι 300 οπλίτες από τη Σπάρτη δεν είχαν διαμορφωθεί από τον κυρίαρχο τρόπο σκέψης της πόλης τους πιθανόν μετά τις πρώτες νίκες τους να υποχωρούσαν στις Θερμοπύλες.


Αλλά η κοινωνική τους διαμόρφωση τους οδηγούσε να πέσουν μέχρις ενός στις Θερμοπύλες που για τους Σπαρτιάτες άλλωστε δεν ήταν μια θυσία, αλλά απλώς ένα τιμητικό καθήκον.


Το πώς σκεφτόταν η ηγέτιδα βρετανική τάξη τουλάχιστον από τις αρχές του 20ού αιώνα μάς το δίνει ανάγλυφα ένα μνημόνιο του συνταγματάρχη Ουίλιαμ Ρόμπερτσον της Διεύθυνσης Πληροφοριών του υπουργείου Πολέμου που έγραψε το 1906: «Επί αιώνες αποτρέψαμε κάθε δύναμη που ποθούσε να αποκτήσει την κυριαρχία επί της ευρωπαϊκής ηπείρου. Και ταυτόχρονα και ως συνέπεια αυτού ενδυναμώσαμε τη δική μας σφαίρα ηγεμονικής ισχύος. Αυτή τη στιγμή αναπτύσσεται μια νέα δύναμη η οποία έχει ως κέντρο βάρους το Βερολίνο. Οτιδήποτε θα μπορούσε να μας βοηθήσει να εναντιωθούμε σε αυτόν τον νέο και φοβερό κίνδυνο θα ήταν μεγάλο όφελος για εμάς» (σελ. 161).


Αλλά ο Φέργκιουσον, με την ανάλυση που κάνει εκ των υστέρων, θεωρεί ότι η ηγέτιδα βρετανική τάξη έσφαλε στις εκτιμήσεις της και ότι αν είχε δηλώσει αποχή απο τον ηπειρωτικό ευρωπαϊκό πόλεμο που ξέσπασε το 1914, η Γερμανία θα είχε νικήσει τελικά και το αποτέλεσμα πιθανόν θα ήταν ευεργετικό: η δημιουργία 70-80 χρόνια νωρίτερα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και η αποφυγή του Β Παγκοσμίου Πολέμου!


Ο Φέργκιουσον κάνει πολλές υποθέσεις, περιλαμβάνει μάλιστα στις σελίδες του βιβλίου του και ένα ειδικό υποκεφάλαιο με τίτλο:

«Τι θα συνέβαινε αν».

Οι θέσεις του Φέργκιουσον επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό τις απόψεις όσων υποστηρίζουν ότι η μελέτη της Ιστορίας δεν είναι επιστήμη αλλά περισσότερο μια πολιτική ανάλυση με κοινωνιολογικά και οικονομικά χαρακτηριστικά αλλά και φιλοσοφικές σκέψεις, πολιτισμικά στοιχεία και υποθέσεις.


Αφού κατά τον συγγραφέα ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ήταν αναπόφευκτος τότε, κατά συνέπεια δεν θα είχαμε την επικράτηση του Χίτλερ και του Λένιν στη Γερμανία και τη Ρωσία, αντίστοιχα.


Ο Κάιζερ θα είχε θριαμβεύσει και ο Αδόλφος Χίτλερ θα τα είχε βγάλει μετά βίας πέρα στη ζωή ως μέτριος ζωγράφος «σε μια γερμονοκρατούμενη Κεντρική Ευρώπη για την οποία θα είχε λίγα να παραπονεθεί».


Ενώ ο Λένιν θα συνέχιζε να είναι «ένας αψίθυμος γραφιάς στη Ζυρίχη περιμένοντας για πάντα την κατάρρευση του καπιταλισμού» (σελ. 802).


Φυσικά κάποιος άλλος ιστορικός θα μπορούσε να δώσει πλήθος άλλων εναλλακτικών προτάσεων και απαντήσεων του τι θα συνέβαινε αν δεν είχε γίνει ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος.


Η σκέψη του Φέργκιουσον μας οδήγησε αναπόφευκτα να σκεφτούμε τη συνάντηση του Στάλιν με τον Γιουγκοσλάβο επίσημο Κάρντελ στο Κρεμλίνο.


Ο Στάλιν ρώτησε τον συνομιλητή του τι πιθανότητες κάτα τη γνώμη του έχει να πετύχει το ελληνικό αντάρτικο που είχε ξεσπάσει το 1946. Ο Κάρντελ ανέπτυξε τις προϋποθέσεις που θα έκαναν κατά τη γνώμη του εφικτή τη νίκη των Ελλήνων ανταρτών. Τότε ο ωμός ρεαλιστής Στάλιν απάντησε: Αν, αν, αν.... Αλλά η ιστορία δεν γράφεται με αν. Τα γεγονότα είναι γεγονότα που δεν μπορούμε εύκολα να τα αλλάξουμε εκ των υστέρων ή ν αμφισβητήσουμε την αναγκαιότητά τους.


Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το βιβλίο δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον. Κατ αρχήν ο αναγνώστης ενημερώνεται για τις νέες αναζητήσεις της αγγλοσαξονικής σκέψης, ακονίζει τη σκέψη του πάνω σ εναλλακτικές προτάσεις και απόψεις που παρατίθενται παράλληλα με την εξιστόρηση σημαντικών πραγματικών γεγονότων.


Ο συγγραφέας χρησιμοποίησε μια εκτεταμένη βιβλιογραφία, κυρίως αγγλόγλωσση, γαλλόγλωσση και γερμανόγλωσση όπως και ένα πολύ ενδιαφέρον φωτογραφικό υλικό και έφτασε σε συμπεράσματα για μια κορυφαία εποχή που άλλαξε την όψη του κόσμου και της Ευρώπης, που, παρ όλες τις αντιρρήσεις μας, προτείνουμε στον αναγνώστη να τα μελετήσει και να τα αξιολογήσει.

ΦΟΙΒΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Βιβλιοθήκη, 9/5/2008

Συγγραφέας:
Ferguson, Niall
Εκδότης:
Ιωλκός
Σελίδες:
873
ISBN:
2229604264580
Επιμελητής:
Σταυρόπουλος, Δημήτριος Β.
Μεταφραστής:
Αγάπιος, Σωτήρης
Ημερομηνία Έκδοσης:
1/2/2008

Δεν βρέθηκαν δημοσιεύσεις

Γράψτε μια κριτική
ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

Δωρεάν αποστολή σε όλη την Ελλάδα με αγορές > 30€

ΒΙΒΛΙΑ ΧΕΡΙ ΜΕ ΧΕΡΙ

Γιατί τα βιβλία πρέπει να είναι φτηνά!

ΕΩΣ 24 ΑΤΟΚΕΣ ΔΟΣΕΙΣ

Μέχρι 24 άτοκες δόσεις με την πιστωτική σας κάρτα!