Η τελευταία μπλόφα

Το παρασκήνιο του 2015, οι συγκρούσεις, το plan B
Έκπτωση
10%
Τιμή Εκδότη: 18.98
17.08
Τιμή Πρωτοπορίας
Υπάρχει και μεταχειρισμένο με €13.29
+
476764
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος
Σελίδες:400
Επιμελητής:Ρηγοπούλου, Συλβί, Γλυνιαδάκη, Κρυστάλλη
Ημερομηνία Έκδοσης:17/6/2019
Διαθεσιμότητα στα βιβλιοπωλεία μας
Αθήνα:
Άμεσα διαθέσιμο
Θεσσαλονίκη:
Άμεσα διαθέσιμο
Πάτρα:
Άμεσα διαθέσιμο
Πόσο κοντά έφτασε, τελικά, η Ελλάδα στην άτακτη έξοδό της από το ευρώ; Πώς ένας νεαρός, χαρισματικός, αντι-μνημονιακός πρωθυπουργός γοητεύτηκε από τη «σιδηρά» καγκελάριο της Γερμανίας; Τι ακριβώς προέβλεπε το περιβόητο Plan B για την περίπτωση αποχώρησης της Ελλάδας από την Ευρωζώνη; Τι πραγματικά ειπώθηκε στις μυστικές συναντήσεις των πιο ισχυρών και τελικά ποιος παίρνει τις πιο σημαντικές αποφάσεις στην Ευρώπη;

Το βιβλίο αυτό βασίζεται σε πάνω από 230 ώρες off the record συνεντεύξεων με 95 πρωταγωνιστές των γεγονότων που σημάδεψαν τη χώρα από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Ιούλιο του 2015: από το μοναδικό αυτό υλικό, προκύπτει μια ιστορία ανθρώπων χαρισματικών αλλά και ματαιόδοξων, μια σειρά κακών υπολογισμών και χαμένων στοιχημάτων.

Η συγκλονιστική αφήγηση θα οδηγήσει τον αναγνώστη πίσω από κλειστές πόρτες σε κυβερνητικά κτίρια και οικίες αξιωματούχων, θα τον βάλει σε δωμάτια όπου πολύωρες διαπραγματεύσεις γεμάτες κρυφές προσφορές, μυστικές υποσχέσεις και ωμούς εκβιασμούς κατέληξαν σε δύσκολους συμβιβασμούς.

Ένα βιβλίο που διαβάζεται ως πραγματικό θρίλερ εξουσίας, στο οποίο όλοι, Έλληνες, θεσμοί και ξένοι αξιωματούχοι, συνέβαλαν στο να καταλήξει η Ελλάδα στο κέντρο της «τέλειας καταιγίδας».
Συγγραφέας:
Βαρβιτσιώτη, ΕλένηΔενδρινού, Βικτώρια
Εκδότης:
Παπαδόπουλος
Σελίδες:
400
ISBN:
9789605697792
Επιμελητής:
Ρηγοπούλου, Συλβί, Γλυνιαδάκη, Κρυστάλλη
Ημερομηνία Έκδοσης:
17/6/2019

Θα προτιμούσα να αναφέρει τα ονόματα των πηγών της. Όταν σε τέτοια σημαντικά θέματα γράφει η συγγραφέας ότι το ένα της το είπε ανώνυμος Ευρωπαίος αξιωματούχος κ το άλλο Ευρωπαίος αξιωματούχος που θέλησε να μείνει ανώνυμος, σε κάνει να αναρωτιέσαι αν ισχύει τίποτα από όλα αυτά ή είναι αποκυήματα της φαντασίας. Επίσης ότι είναι αδερφή του υπουργό της ΝΔ Βαρβιτσιώτη, με πατέρα επίσης παλιό υπουργό της ΝΔ, κ εργάζεται όπως είδα σε ΣΚΑΙ, Καθημερινή, η αξιοπιστία κ η αντικειμενικότητα σε συνδυασμό κ με τις πηγές των ανώνυμων Ευρωπαίων που επικαλείται, πέφτουν στα τάρταρα.

Εξαιρετικο βιβλιο! Διαβαζεται ευκολα παρολο που το θεμα ειναι "δυσκολο". Το προτεινω ανεπιφυλακτα.....

Πολυ εμπεριστατομενο διαφωτιστικο και διδακτικο για το πως ΔΕΝ πρεπει να γινονται οι διαπραγματευσεις. Διαβαζεται ανετα και ως ενα πολιτικοοικονομικο θριλερ. Δυστυχως ολα ειναι αληθεια και αφορουν τη ζωη του καθενος μας...

Το μυστικό Σχέδιο Β΄για το Grexit

Στις 12 Φεβρουαρίου 2015, την επομένη του πρώτου Eurogroup στο οποίο συμμετείχε ο Βαρουφάκης (στη φωτ. με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε), ο τότε επικεφαλής του Euroworking Group, Τόμας Βίζερ, αποφάσισε ότι ήταν ώρα να ξεκλειδώσει την ψηλή ξύλινη ντουλάπα στο γραφείο του, να βγάλει το δικό του κόκκινο ντοσιέ και να το ξεσκονίσει...

Εκατόν πενήντα επτά σελίδες αποτελούν το πιο καλά φυλαγμένο μυστικό της ελληνικής κρίσης. Eίναι το σχέδιο των δανειστών στο οποίο περιγράφεται με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες το πώς θα γινόταν διαχείριση σε μία έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Μέχρι σήμερα ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά. Τα αποσπάσματα που ακολουθούν από το βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα», των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτωρίας Δενδρινού, φέρνουν στο φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά την αναλυτική διαδικασία και τις συνέπειες ενός Grexit. Τι θα γινόταν σε καταθέσεις και συντάξεις, πώς θα τυπωνόταν το νέο νόμισμα, πόσο μεγάλη θα ήταν η ανθρωπιστική κρίση που θα αντιμετώπιζε η χώρα;

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Κωδικός «Κροατία»

Στις αρχές Ιουνίου του 2015, και ενώ πλέον η θέση της Ελλάδας στο ευρώ κρεμόταν από μία κλωστή, μια μικρή ομάδα οικονομολόγων και δικηγόρων συγκεντρώθηκε υπό απόλυτη μυστικότητα στην αίθουσα συνεδριάσεων του 15ου ορόφου του κτιρίου Charlemagne, εκεί όπου στεγάζονται οι οικονομικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επρόκειτο για τους εμπειρογνώμονες που για μήνες επεξεργάζονταν το περίφημο Σχέδιο Β΄, το οποίο θα εφαρμοζόταν σε περίπτωση που το εφιαλτικό σενάριο της ελληνικής χρεοκοπίας και της εξόδου από το ευρώ γινόταν πραγματικότητα.

Ενώ η προοπτική ενός Grexit είχε μόλις αρχίσει να μπαίνει δειλά στις συζητήσεις του Eurogroup, το άκρως απόρρητο Σχέδιο Β΄ υπήρχε ήδη από το 2012 όταν η Ελλάδα είχε φτάσει και πάλι στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και μια μικρή ομάδα υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Ε.Ε. και του ΔΝΤ είχαν χαρτογραφήσει με απόλυτη μυστικότητα πώς θα μπορούσε να βγει η χώρα από το ευρώ. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ύπαρξη της ομάδας αυτής δεν θα διέρρεε, οι αρχιτέκτονες του σχεδίου έδωσαν στην επιχείρηση το κωδικό όνομα «Ενταξη της Κροατίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Το 2012, η Κροατία δεν ήταν ακόμη μέλος της Ε.Ε., οπότε η ονομασία αυτή δεν θα κινούσε υποψίες. Τον συγκεκριμένο κωδικό θα τον χρησιμοποιούσαν για να κανονίσουν τις μυστικές τους συναντήσεις, ενώ ετικέτες με την ονομασία «Ενταξη Κροατίας» ήταν κολλημένες στα κόκκινα ντοσιέ με τα απόρρητα έγγραφα που μοιράζονταν στους συμμετέχοντες. Οταν το ενδεχόμενο ενός Grexit απομακρύνθηκε, τα ντοσιέ αυτά κλειδώθηκαν στα συρτάρια λίγων και εκλεκτών αξιωματούχων.

Τρία χρόνια αργότερα, στις 12 Φεβρουαρίου 2015, την επομένη του πρώτου Eurogroup στο οποίο συμμετείχε ο Βαρουφάκης, ο τότε επικεφαλής του Euroworking Group, Τόμας Βίζερ, αποφάσισε ότι ήταν ώρα να ξεκλειδώσει την ψηλή ξύλινη ντουλάπα στο γραφείο του, να βγάλει το δικό του κόκκινο ντοσιέ και να το ξεσκονίσει. Αλλά εν τω μεταξύ μια βασική λεπτομέρεια είχε αλλάξει: Η Κροατία είχε ήδη γίνει μέλος της Ε.Ε., οπότε έπρεπε να βρεθεί νέα κωδική ονομασία. Ακολουθώντας την παράδοση, οι αρχιτέκτονες του σχεδίου μετονόμασαν την επιχείρηση σε «Αλβανία: ανάλυση και σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ενδεχόμενη χρεοκοπία 2015».

Το Σχέδιο Β΄ ήταν απίστευτα περίπλοκο και εξέταζε όλα τα πιθανά τεχνικά και νομικά προβλήματα που θα προέκυπταν στην περίπτωση εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Η προετοιμασία του εγγράφου ολοκληρώθηκε σε περίπου 60 ημέρες, με το μεγαλύτερο μέρος του έτοιμο από τις αρχές Απριλίου. Με την ένδειξη «Αυστηρά απόρρητο», σκιαγραφούσε μια ζοφερή προοπτική για τη χώρα. «Οι συνέπειες ενός τέτοιου σεναρίου είναι ακραίες και μπορούν να βάλουν την Ελλάδα σε ένα ταχύ μονοπάτι προς την έξοδο από την Ευρωζώνη και πιθανώς από την Ευρωπαϊκή Eνωση. Κάθε απαραίτητη δράση πρέπει να ληφθεί για να αποφευχθεί αυτό το σενάριο και να μην ενεργοποιηθεί το πλάνο έκτακτης ανάγκης», ανέφερε στην πρώτη σελίδα με bold γραμματοσειρά.

Τα δέκα μέλη της Ομάδας Β΄ συναντήθηκαν συνολικά μόνο τρεις φορές: Μία φορά στην έδρα της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη τον Μάρτιο και δύο φορές στο κτίριο Charlemagne στις Βρυξέλλες, τον Απρίλιο και τον Ιούνιο. Καθώς δεν έπρεπε να υπάρχει κανένα ηλεκτρονικό ίχνος της δουλειάς τους, στις συναντήσεις αυτές οι αξιωματούχοι αντήλλασσαν τα έγγραφά τους αποκλειστικά σε χαρτί.

Οι 157 σελίδες του χωρίζονταν σε τέσσερα κεφάλαια. Το πρώτο είχε τίτλο «Aμεσες συνέπειες της μη πληρωμής» και παρουσίαζε τον τρόπο με τον οποίο θα εξελισσόταν η χρεοκοπία, τις επιπτώσεις που θα είχε στην ελληνική οικονομία και το πώς θα οδηγούσε σε έξοδο από το ευρώ. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι δεν υπήρχε προβλεπόμενο πλαίσιο για έξοδο μιας χώρας από την Ευρωζώνη χωρίς ταυτόχρονη έξοδο και από την Ε.Ε. Αφού διάβασαν τις ευρωπαϊκές συνθήκες ξανά και ξανά, οι αρχιτέκτονες του σχεδίου αποφάσισαν ότι το άρθρο 352 της Συνθήκης της Λισσαβώνας προσέφερε επαρκή ευελιξία και ήταν αρκετά αόριστο ώστε να αντιμετωπιστεί μια τέτοια πρωτοφανής εξέλιξη.

Το δεύτερο κεφάλαιο, με τίτλο «Διαχείριση εξόδου», επικεντρωνόταν στον τρόπο με τον οποίο η Ευρωζώνη και η Ελλάδα θα διαχειρίζονταν τις συνέπειες ενός Grexit. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, η έκθεση της υπόλοιπης Ευρωζώνης στην Ελλάδα αντιστοιχούσε τότε στα 325 δισ. ευρώ. Αυτό το ποσό ήταν το χρέος που θα είχε ακόμα να ξεπληρώσει η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στις υπόλοιπες κυβερνήσεις και τράπεζες της Ευρωζώνης. Σε πίνακα που συνόδευε το κεφάλαιο αυτό υπολογιζόταν αναλυτικά η έκθεση των μελών της Ευρωζώνης στην Ελλάδα, δηλαδή πόσο από το ελληνικό χρέος είχε στην κατοχή της κάθε χώρα, και σε περίπτωση που η Ελλάδα χρεοκoπούσε θα αδυνατούσε να αποπληρώσει. Ενδεικτικά για την Ιταλία σε περίπτωση Grexit το ποσό αυτό ανερχόταν σε 63 δισ., ίσο με το 4,1% του ΑΕΠ της. Για τη Γερμανία, το ποσό ήταν το μεγαλύτερο στην Ευρωζώνη και ανερχόταν σε 92,8 δισ. ίσο με το 3,4% του ΑΕΠ της. Αλλά τη μεγαλύτερη έκθεση ως προς το ΑΕΠ της την είχε η Σλοβενία με 1,7 δισ., τα οποία αντιστοιχούσαν με το 6,7% του ΑΕΠ της μικρής χώρας.

Το βιβλίο των Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτωρίας Δενδρινού «Η τελευταία μπλόφα» κυκλοφορεί τη Δευτέρα (17/6) από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
«Αν και το άμεσο κόστος ενός Grexit θα ήταν πολύ σημαντικό, το κόστος της μετάδοσης της κρίσης θα είναι διαχειρίσιμο», ανέφερε χαρακτηριστικά η έκθεση. Αυτή η ανάλυση κατέρριπτε με τον πιο απτό τρόπο το βασικό επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία υποστήριζε ότι το κόστος ενός Grexit θα είναι τόσο μεγάλο, που οι πιστωτές στο τέλος θα αναγκάζονταν να ικανοποιήσουν τα αιτήματά τους.

Το τρίτο κεφάλαιο είχε τίτλο «Σχέδιο δράσης» και εξέταζε το κατά πόσον θα ήταν δυνατόν η Ελλάδα να χρεοκοπήσει, αλλά συγχρόνως να παραμείνει στην Ευρωζώνη. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό ήταν σαφής: Hταν σχεδόν αδύνατο.

Το τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο είχε τίτλο «Περιοριστικά μέτρα και έλεγχοι κεφαλαίου». Απαριθμούσε τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για να διατηρηθεί έστω και ένα υποτυπώδες τραπεζικό σύστημα στην Ελλάδα, πριν η φυγή καταθέσεων και ο απόλυτος πανικός των αγορών οδηγούσαν τη χώρα σε πλήρη κατάρρευση.

Ανθρωπιστική βοήθεια

Καθώς η μυστική ομάδα του Σχεδίου Β΄ προσπαθούσε να χαρτογραφήσει όλες τις νομικές, οικονομικές και τεχνικές λεπτομέρειές του, μια εντελώς ξεχωριστή ομάδα, υπό τη Γενική Γραμματεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δούλευε πάνω σε ένα άλλο κρίσιμο κομμάτι του: την ανθρωπιστική βοήθεια.

Το 2015, μετά έξι χρόνια ύφεσης, το ΑΕΠ της Ελλάδας είχε μειωθεί κατά 25% και η ανεργία βρισκόταν στο 25%, το υψηλότερο επίπεδο της Ε.Ε. Μια χρεοκοπία θα οδηγούσε με σχεδόν μαθηματική ακρίβεια μεγάλο μέρος του πληθυσμού κάτω από το όριο της φτώχειας, ανήμπορο να καλύψει βασικές ανάγκες, όπως τροφή και στέγαση, προκαλώντας μια κρίση που η Ευρώπη δεν θα είχε ξαναδεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η Κάθριν Ντέι, γενική γραμματέας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέθεσε σε μια ομάδα της Διεύθυνσης Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας την εκπόνηση ενός συγκεκριμένου σχεδίου δράσης. Με δεδομένη την ακραία κατάσταση στην οποία θα βρισκόταν η Ελλάδα σε περίπτωση εξόδου από το ευρώ, το 20% του πληθυσμού –γύρω στα 2 εκατ. άνθρωποι– θα αντιμετώπιζε άμεσο πρόβλημα επιβίωσης. Αυτό σήμαινε ότι η Επιτροπή έπρεπε να δημιουργήσει ένα δίχτυ ασφαλείας, το οποίο θα κάλυπτε την τροφή, τις ιατρικές ανάγκες, ακόμη και την ένδυσή τους. Θα έπρεπε να εξασφαλίσει ότι τα νοσοκομεία θα συνέχιζαν να λειτουργούν ομαλά και δεν θα υπήρχαν μεγάλες ελλείψεις σε φάρμακα αλλά και καύσιμα.

Ακόμα και αν η Ε.Ε. κατάφερνε να τα εξασφαλίσει, χρειάζονταν ρυθμίσεις για τη δυνατότητα πληρωμής τους και εγγυήσεις ότι όσοι είχαν ανάγκη θα μπορούσαν να τα προμηθευτούν. Επειδή μέχρι τότε δεν υπήρχε κανένα σχέδιο για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε κράτος-μέλος της Ε.Ε., έπρεπε να δημιουργηθεί από το μηδέν μια φόρμουλα για να λάβει η Ελλάδα αυτά τα κεφάλαια. Συγχρόνως, ήταν ξεκάθαρο ότι οι ΜΚΟ θα έπαιζαν σημαντικό ρόλο στο να διασφαλίσουν ότι η βοήθεια θα δινόταν σε αυτούς που την είχαν ανάγκη. Γρήγορα, οι αξιωματούχοι που μελετούσαν το θέμα βρήκαν ότι, με μια μικρή αλλαγή στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, η Ελλάδα θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε χρήματα που βρίσκονταν στα διαρθρωτικά ταμεία και στο ταμείο επενδύσεων της Ε.Ε. Ο μηχανισμός που θα επέτρεπε την άμεση πρώτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ελλάδα βρέθηκε και ο σχεδιασμός δεν χρειάστηκε να προχωρήσει περισσότερο: Γι’ αυτό εξάλλου δεν ενσωματώθηκε και στο Σχέδιο Β΄.

Πώς βγαίνεις από το ευρώ;

Το Σχέδιο Β΄ εξέταζε τι θα συνέβαινε αν η Ελλάδα χρεοκοπούσε προς έστω και έναν πιστωτή της, όπως η ΕΚΤ. Αυτό σήμαινε ότι η Ελλάδα θα είχε μόνο μία επιλογή για να αποφύγει την κατάρρευση των τραπεζών της. Θα έπρεπε η Τράπεζα της Ελλάδος να παράσχει ρευστότητα σε νέο νόμισμα, βγαίνοντας ουσιαστικά από το ευρώ.

Αυτό, σύμφωνα με τους αξιωματούχους που συμμετείχαν στις συζητήσεις, δεν θα απαιτούσε άμεση εκτύπωση νέου νομίσματος.

Τα πρακτικά θέματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσα σε λίγες ώρες, καθώς η ΤτΕ δεν θα χρειαζόταν να κάνει τίποτα παραπάνω από το να αλλάξει τα πληροφοριακά της συστήματα μετατρέποντας τα ευρώ που βρίσκονταν στους τραπεζικούς λογαριασμούς στο νέο νόμισμα. Η μετατροπή θα ολοκληρωνόταν μέσα σε λίγες ώρες, ξεκινώντας από τις καταθέσεις. Πριν όμως αρχίσει καν αυτή η διαδικασία, «η Ελλάδα θα πρέπει να υιοθετήσει νομοθεσία μετατρέποντας τα ευρώ σύμφωνα με τον νέο ελληνικό νόμο σε νέα δραχμή», ανέφερε το έγγραφο. Συμβάσεις που είχαν υπογραφεί βάσει του ελληνικού δικαίου θα άλλαζαν κατευθείαν, ενώ οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι συνταξιούχοι θα πληρώνονταν αναγκαστικά στο νέο νόμισμα, αλλά και οι φόροι θα έπρεπε να αποπληρώνονται με τη «νέα δραχμή», που θα γινόταν και το μοναδικό νόμιμο νόμισμα της χώρας. Η «νέα δραχμή» –αν έτσι κατέληγε να ονομαστεί– θα υποτιμούνταν αμέσως έναντι του ευρώ, με τις πρώτες εκτιμήσεις των αξιωματούχων να υπολογίζουν την υποτίμηση αυτή στο 50%. Πέρα από τις καταστροφικές συνέπειες που θα είχε κάτι τέτοιο για τις καταθέσεις και τις οικονομίες των πολιτών, θα είχε και τεράστιες επιπτώσεις στο ελληνικό χρέος, το οποίο θα εξακολουθούσε να είναι σε ευρώ. Μια υποτίμηση 50% έναντι του ευρώ θα διπλασίαζε αυτομάτως το χρέος της χώρας. Τον Ιούνιο του 2015 το χρέος βρισκόταν ήδη στο ιδιαίτερα υψηλό 180% του ΑΕΠ. Με την υποτίμηση του νέου νομίσματος, το ποσοστό αυτό θα διπλασιαζόταν αυτόματα στο 360% του ΑΕΠ και πολύ σύντομα θα έφτανε το αστρονομικό 500%, όχι μόνο εξαιτίας της υποτίμησης αλλά και επειδή η οικονομία θα κατέρρεε.

Η απόλυτη ειρωνεία ήταν πως σε όλα τα πιθανά σενάρια Grexit, ένα στοιχείο παρέμενε ίδιο: Ο,τι κι αν γινόταν, η Ελλάδα θα χρειαζόταν αμέσως ένα νέο μνημόνιο για να σταθεί ξανά στα πόδια της. «Οπως και να το έβλεπες, στο βάθος υπήρχε πάντα ένα μνημόνιο. Ισως όχι αμέσως, επειδή η κυβέρνηση θα αντιστεκόταν, αλλά πολύ σύντομα. Θα την ανάγκαζε η πραγματικότητα. [Το μνημόνιο] ήταν ο μόνος τρόπος να σταθεροποιηθεί το νόμισμα και να ελεγχθεί ο πληθωρισμός».

Πώς τυπώνεις νέο νόμισμα;

Ενώ η ηλεκτρονική μετάβαση σε νέο νόμισμα θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε λίγες ώρες, η μετάβαση σε νέο χαρτονόμισμα θα ήταν πολύ πιο περίπλοκη. Τις δύο πρώτες εβδομάδες μετά το Grexit δεν θα υπήρχαν διαθέσιμα χαρτονομίσματα, καθώς κάθε οικονομική και τραπεζική δραστηριότητα θα είχε «παγώσει». Από τη δεύτερη εβδομάδα έως και τέσσερις μήνες, η Τράπεζα της Ελλάδος θα εξέδιδε επιταγές έκτακτης ανάγκης για να χρησιμοποιηθούν στις συναλλαγές. Τους επόμενους 4-8 μήνες από την αρχική αλλαγή νομίσματος θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προσωρινά χαρτονομίσματα έκτακτης ανάγκης. Τέλος, η κανονική κυκλοφορία της «νέας δραχμής» θα ήταν δυνατή μόνο έπειτα από τουλάχιστον 8-9 μήνες.

Η έκδοση προσωρινών χαρτονομισμάτων αντιμετώπιζε πολλά τεχνικά προβλήματα. Μια ιδέα που σκέφτηκαν τα μέλη του Σχεδίου Β΄ ήταν να χρησιμοποιηθούν προσωρινά τα υπάρχοντα ευρώ, αφού όμως πρώτα τους άλλαζαν μορφή. Ενας τρόπος ήταν να τρυπηθούν και να ονομαστούν «νέα ευρώ». Αλλά τα ΑΤΜ πιθανότατα δεν θα μπορούσαν να τα δεχθούν λόγω της διαφορετικής τους υφής. Μια άλλη ιδέα ήταν να χρησιμοποιηθούν τα υπάρχοντα χαρτονομίσματα αφού σφραγιστούν, για να διαφέρουν από τα κανονικά ευρώ. Αλλά ούτε αυτή η λύση εξασφάλιζε ότι τα ΑΤΜ θα μπορούσαν να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ ενός νέου χαρτονομίσματος και ενός παλιού, αφού τα χαρακτηριστικά ασφαλείας τους θα παρέμεναν τα ίδια. Εκτός του ότι δεν θα ήταν πρακτικά εφικτό, οποιαδήποτε σχέδια για διατρήσεις ή εκτυπώσεις θα σήμαιναν μια de facto υποτίμηση του ευρώ.

Ειδικά η ομάδα της ΕΚΤ ανησυχούσε και για κάτι ακόμα: Τι θα συνέβαινε αν η Ελλάδα αποφάσιζε μονομερώς να χρησιμοποιήσει τα αποθέματα του νομισματοκοπείου της και να εκτυπώσει ευρώ; Οι αξιωματούχοι της Ομάδας Β΄ θεωρούσαν κάτι τέτοιο εξαιρετικά απίθανο, μιας και θα ισοδυναμούσε με παραχάραξη και θα συνιστούσε ποινικό αδίκημα. Η πολιτική ρήξη που θα προκαλούσε μια τέτοια απόφαση θα ήταν τόσο μεγάλη, που θα απομόνωνε την Ελλάδα από οποιονδήποτε θα μπορούσε και θα ήθελε να τη βοηθήσει σε μια τόσο δύσκολη περίοδο. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και αν η ελληνική κυβέρνηση προέβαινε σε αυτό το ακραίο βήμα, οι συνέπειες στην παγκόσμια κυκλοφορία του ευρώ θα ήταν ασήμαντες, κατέληγαν οι ειδικοί.

Σε κάθε περίπτωση, η ΕΚΤ είχε πάρει τα μέτρα της για να εξασφαλίσει ότι τα ευρώ που είχαν παραμείνει στην Τράπεζα της Ελλάδος δεν θα χρησιμοποιούνταν από την κυβέρνηση. Ειδική ομάδα επιτήρησης θα πήγαινε στη χώρα «για να κάνει δειγματοληψία στα 16 παραρτήματα της Τράπεζας της Ελλάδος, όπου αυτά τα εναπομείναντα ευρώ βρίσκονταν την εποχή εκείνη». Το δεύτερο βήμα θα ήταν η αναστολή της απαραίτητης διαπίστευσης ασφαλείας, την οποία χρειάζεται από την ΕΚΤ η Τράπεζα της Ελλάδος για την παραγωγή ευρώ.

Τρίτο βήμα θα ήταν ότι η ΕΚΤ θα απαγόρευε σε προμηθευτές να στέλνουν στην Ελλάδα τα απαραίτητα υλικά για την παραγωγή ευρώ. Τέταρτο βήμα θα ήταν αυτή η ειδική ομάδα να εντοπίσει και να διασφαλίσει ότι τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χαρτονομισμάτων (χαρτί, μελάνι, πλάκες και φιλμ) «θα καταστρέφονταν αμέσως», ενώ τα εναπομείναντα ευρώ θα επέστρεφαν στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης. «Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορούσε να αρνηθεί την πρόσβαση [της ομάδας της ΕΚΤ] ή στη χειρότερη περίπτωση να χρησιμοποιήσει τα περισσευούμενα ευρώ για πληρωμές.

Η μόνη αντίδραση σε μια τέτοια κατάσταση θα ήταν η έναρξη νομικών διαδικασιών κατά της Ελλάδας» έλεγε το Σχέδιο Β΄.

«Η τελευταία μπλόφα»: Ένα αποκαλυπτικό βιβλίο για το τι πραγματικά συνέβη το 2015 σε Αθήνα και Βρυξέλλες


Βασισμένο σε 230 ώρες συνεντεύξεων «off the record» και σε απόρρητα και μη έγγραφα, οι δημοσιογράφοι Ελένη Βαρβιτσιώτη και Βικτώρια Δενδρινού συνθέτουν για πρώτη φορά στο νέο τους βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα» μία ολοκληρωμένη και νηφάλια αφήγηση της πιο κρίσιμης περιόδου της Ελλάδας μετά τη μεταπολίτευση.

Τι πραγματικά έγινε το 2015 σε Αθήνα και Βρυξέλλες στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις, τι ειπώθηκε στις συναντήσεις των πιο ισχυρών και τελικά ποιος παίρνει τις πιο σημαντικές αποφάσεις στην Ευρώπη;

Ποιο ήταν το σχέδιο έκτακτης ανάγκης (Plan B) που είχαν ετοιμάσει οι Ευρωπαίοι για την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ;

Πόσο κοντά έφτασε η Ελλάδα στην άτακτη έξοδό της από το ευρώ;

Πώς ένας νεαρός, χαρισματικός πρωθυπουργός μέσα σε λίγους μόνο μήνες μετατράπηκε από τον μεγαλύτερο πολέμιο των μνημονίων και της γερμανικής συνταγής λιτότητας σε σύμμαχο κλειδί της Άνγκελα Μέρκελ και της ΕΕ;

Ένα βιβλίο που διαβάζεται ως πραγματικό θρίλερ εξουσίας στο οποίο όλοι, Έλληνες, θεσμοί και ξένοι αξιωματούχοι, συνέβαλαν στο να καταλήξει η Ελλάδα στο κέντρο της «τέλειας καταιγίδας».

Η Ελένη Βαρβιτσιώτη είναι ανταποκρίτρια της Καθημερινής και του ΣΚΑΪ στις Βρυξέλλες από το 2014. Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική της πορεία το 2004 από την ερευνητική ομάδα της τηλεοπτικής εκπομπής «Οι φάκελοι», καλύπτοντας πληθώρα θεμάτων στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και τις ΗΠΑ. Το 2016 βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Μπότση για τις ανταποκρίσεις της από τις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της κρίσης. Έχει κληθεί να μιλήσει για την ΕΕ στο CNN, στο βρετανικό SKY News και στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο του BBC. Σπούδασε δημοσιογραφία και ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης.

Η Βικτώρια Δενδρινού εργάζεται για το πρακτορείο Bloomberg στις Βρυξέλλες. Αρθρογραφεί κυρίως για οικονομικά και πολιτικά θέματα, εστιάζοντας στην Ευρωζώνη. Στις Βρυξέλλες ξεκίνησε ως ανταποκρίτρια το 2014 για τη Wall Street Journal, ενώ πριν εργαζόταν για το Reuters Breakingviews και τον Economist στο Λονδίνο. Καλείται συχνά να σχολιάσει τα ευρωπαϊκά οικονομικά τεκταινόμενα σε διεθνείς τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Σπούδασε φιλοσοφία, πολιτικές επιστήμες και οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και κατέχει μεταπτυχιακό στα οικονομικά από το University College London.
Γράψτε μια κριτική
ΔΩΡΕΑΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!

Δωρεάν αποστολή σε όλη την Ελλάδα με αγορές > 20€

ΒΙΒΛΙΑ ΧΕΡΙ ΜΕ ΧΕΡΙ

Γιατί τα βιβλία πρέπει να είναι φτηνά!

ΕΩΣ 24 ΑΤΟΚΕΣ ΔΟΣΕΙΣ

Μέχρι 24 άτοκες δόσεις με την πιστωτική σας κάρτα!